Śāntiparva Adhyāya 5
शान्तिपर्व • अध्यायः 5
Śāntiparva Adhyāya 5 of the classical Mahābhārata with 16 verses.
Total: 16 Verses
•
Citations: MBh 12.5.1–16
•
250 Lexicon Terms
आविष्कृतबलं कर्णं ज्ञात्वा राजा तु मागधः । आह्वयद्द्वैरथेनाजौ जरासंधो महीपतिः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आविष्कृतबलं
आविष्कृ [8. Ā.]
आविष्कृतबलं
बल [mn]
कर्णं
कर्ण [m]
ज्ञात्वा
ज्ञा [4. Ā.]
राजा
राजन् [m]
तु
तु [ind]
मागधः
मागध [m]
आह्वयद्
आह्वा [4. Ā.]
द्वैरथेनाजौ
द्वैरथ [n]
द्वैरथेनाजौ
आजि [mf]
जरासंधो
जरासंध [m]
महीपतिः
महीपति [m]
तयोः समभवद्युद्धं दिव्यास्त्रविदुषोर्द्वयोः । युधि नानाप्रहरणैरन्योन्यमभिवर्षतोः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तयोः
तद् [pron]
समभवद्
सम्भू [1. Ā.]
युद्धं
युद्ध [n]
दिव्यास्त्रविदुषोर्
दिव्य [adj]
दिव्यास्त्रविदुषोर्
अस्त्र [mn]
दिव्यास्त्रविदुषोर्
विद्वस् [adj]
द्वयोः
द्वि [nr]
युधि
युध् [f]
नानाप्रहरणैर्
नाना [ind]
नानाप्रहरणैर्
प्रहरण [n]
अन्योन्यम्
अन्योन्य [adj]
अभिवर्षतोः
अभिवृष् [1. Ā.]
क्षीणबाणौ विधनुषौ भग्नखड्गौ महीं गतौ । बाहुभिः समसज्जेतामुभावपि बलान्वितौ ॥
English Translation
At last when their arrows were run out, and bows and swords were broken, and they both lost their cars, they began, powerful as they were, to fight with bare arms.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
क्षीणबाणौ
क्षि [9. Ā.]
क्षीणबाणौ
बाण [m]
भग्नखड्गौ
भञ्ज् [4. P.]
भग्नखड्गौ
खड्ग [mn]
महीं
मही [f]
गतौ
गम् [6. Ā.]
बाहुभिः
बाहु [mf]
समसज्जेताम्
संसञ्ज् [1. Ā.]
उभावपि
उभ् [pron]
उभावपि
अपि [ind]
बलान्वितौ
बल [mn]
बलान्वितौ
अन्वित [adj]
बाहुकण्टकयुद्धेन तस्य कर्णोऽथ युध्यतः । बिभेद संधिं देहस्य जरया श्लेषितस्य ह ॥
English Translation
While engaged with him a dreadful encounter with bare arms, Karna was about to cut the two portions of his antagonist's body that had been joined by Jara.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
बाहुकण्टकयुद्धेन
बाहु [mf]
बाहुकण्टकयुद्धेन
कण्टक [mn]
बाहुकण्टकयुद्धेन
युद्ध [n]
तस्य
तद् [pron]
कर्णो
कर्ण [m]
ऽथ
अथ [ind]
युध्यतः
युध् [2. P.]
बिभेद
भिद् [6. P.]
संधिं
संधि [mf]
देहस्य
देह [mn]
जरया
जरा [f]
श्लेषितस्य
श्लेषय् [10. P.]
ह
ह [ind]
स विकारं शरीरस्य दृष्ट्वा नृपतिरात्मनः । प्रीतोऽस्मीत्यब्रवीत्कर्णं वैरमुत्सृज्य भारत ॥
English Translation
Feeling himself very much pained, and giving up desire of hostility, the king of Magadha addressed Karma, saying,-I am pleased.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
विकारं
विकार [mn]
शरीरस्य
शरीर [n]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
नृपतिर्
नृपति [m]
आत्मनः
आत्मन् [m]
प्रीतो
प्री [9. Ā.]
ऽस्मीत्यब्रवीत्
अस् [2. P.]
ऽस्मीत्यब्रवीत्
इति [ind]
ऽस्मीत्यब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
कर्णं
कर्ण [m]
वैरम्
वैर [mn]
उत्सृज्य
उत्सृज् [6. Ā.]
भारत
भारत [m]
प्रीत्या ददौ स कर्णाय मालिनीं नगरीमथ । अङ्गेषु नरशार्दूल स राजासीत्सपत्नजित् ॥
English Translation
Out of friendship he then gave to Karna the town Malini. Before this, that foremost of men and subjugator of all enemies (Karna), had been king of the Angas only, but from that time that grinder of hostile forces, began to rule over Champa also, as desired by Duryodhana, as you know.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रीत्या
प्रीति [f]
ददौ
दा [1. Ā.]
स
तद् [pron]
कर्णाय
कर्ण [m]
मालिनीं
मालिनी [f]
नगरीम्
नगरी [f]
अथ
अथ [ind]
अङ्गेषु
अङ्ग [n]
नरशार्दूल
नर [m]
नरशार्दूल
शार्दूल [m]
स
तद् [pron]
राजासीत्
राजन् [m]
राजासीत्
अस् [2. P.]
सपत्नजित्
सपत्न [m]
सपत्नजित्
जित् [adj]
पालयामास चम्पां तु कर्णः परबलार्दनः । दुर्योधनस्यानुमते तवापि विदितं तथा ॥
English Translation
Out of friendship he then gave to Karna the town Malini. Before this, that foremost of men and subjugator of all enemies (Karna), had been king of the Angas only, but from that time that grinder of hostile forces, began to rule over Champa also, as desired by Duryodhana, as you know.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पालयामास
पालय् [10. Ā.]
चम्पां
चम्पा [f]
तु
तु [ind]
कर्णः
कर्ण [m]
परबलार्दनः
पर [pron]
परबलार्दनः
बल [mn]
परबलार्दनः
अर्दन [adj]
दुर्योधनस्यानुमते
दुर्योधन [m]
दुर्योधनस्यानुमते
अनुमत [n]
तवापि
त्वद् [pron]
तवापि
अपि [ind]
विदितं
विद् [6. Ā.]
तथा
तथा [ind]
एवं शस्त्रप्रतापेन प्रथितः सोऽभवत्क्षितौ । त्वद्धितार्थं सुरेन्द्रेण भिक्षितो वर्मकुण्डले ॥
English Translation
Thus Karna became known on Earth for the strength of his arms. When, for your well-being the king of gods begged of him his (natural) coat-of-mail and ear-rings, stupefied by celestial illusion, he gave away those precious things.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवं
एवम् [ind]
शस्त्रप्रतापेन
शस्त्र [n]
शस्त्रप्रतापेन
प्रताप [m]
प्रथितः
प्रथ् [1. P.]
सो
तद् [pron]
ऽभवत्
भू [1. Ā.]
क्षितौ
क्षिति [f]
त्वद्धितार्थं
त्वद् [pron]
त्वद्धितार्थं
हित [n]
त्वद्धितार्थं
अर्थ [mn]
सुरेन्द्रेण
सुरेन्द्र [m]
भिक्षितो
भिक्ष् [1. P.]
वर्मकुण्डले
वर्मन् [mn]
वर्मकुण्डले
कुण्डल [n]
स दिव्ये सहजे प्रादात्कुण्डले परमार्चिते । सहजं कवचं चैव मोहितो देवमायया ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
दिव्ये
दिव्य [adj]
सहजे
सहज [adj]
प्रादात्
प्रदा [3. Ā.]
कुण्डले
कुण्डल [n]
परमार्चिते
परम [adj]
परमार्चिते
अर्चय् [10. Ā.]
सहजं
सहज [adj]
कवचं
कवच [mn]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
मोहितो
मोहय् [10. Ā.]
देवमायया
देव [m]
देवमायया
माया [f]
विमुक्तः कुण्डलाभ्यां च सहजेन च वर्मणा । निहतो विजयेनाजौ वासुदेवस्य पश्यतः ॥
English Translation
Deprived of his ear-rings and his natural armour, he was killed by Arjuna before Vasudeva.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
विमुक्तः
विमुच् [6. Ā.]
कुण्डलाभ्यां
कुण्डल [n]
च
च [ind]
सहजेन
सहज [adj]
च
च [ind]
वर्मणा
वर्मन् [mn]
निहतो
निहन् [2. Ā.]
विजयेनाजौ
विजय [m]
विजयेनाजौ
आजि [mf]
वासुदेवस्य
वासुदेव [m]
पश्यतः
दृश् [6. P.]
ब्राह्मणस्याभिशापेन रामस्य च महात्मनः । कुन्त्याश्च वरदानेन मायया च शतक्रतोः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ब्राह्मणस्याभिशापेन
ब्राह्मण [m]
ब्राह्मणस्याभिशापेन
अभिशाप [m]
रामस्य
राम [m]
च
च [ind]
महात्मनः
महात्मन् [adj]
कुन्त्याश्च
कुन्ती [f]
कुन्त्याश्च
च [ind]
वरदानेन
वर [mn]
वरदानेन
दान [n]
मायया
माया [f]
च
च [ind]
शतक्रतोः
शतक्रतु [m]
भीष्मावमानात्संख्यायां रथानामर्धकीर्तनात् । शल्यात्तेजोवधाच्चापि वासुदेवनयेन च ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भीष्मावमानात्
भीष्म [m]
भीष्मावमानात्
अवमान [m]
संख्यायां
संख्या [f]
रथानाम्
रथ [m]
अर्धकीर्तनात्
अर्ध [mn]
अर्धकीर्तनात्
कीर्तन [n]
शल्यात्
शल्य [mn]
तेजोवधाच्चापि
तेजस् [n]
तेजोवधाच्चापि
वध [m]
तेजोवधाच्चापि
च [ind]
तेजोवधाच्चापि
अपि [ind]
वासुदेवनयेन
वासुदेव [m]
वासुदेवनयेन
नय [m]
च
च [ind]
रुद्रस्य देवराजस्य यमस्य वरुणस्य च । कुबेरद्रोणयोश्चैव कृपस्य च महात्मनः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
रुद्रस्य
रुद्र [m]
देवराजस्य
देवराज [m]
यमस्य
यम [m]
वरुणस्य
वरुण [m]
च
च [ind]
कुबेरद्रोणयोश्चैव
कुबेर [m]
कुबेरद्रोणयोश्चैव
द्रोण [m]
कुबेरद्रोणयोश्चैव
च [ind]
कुबेरद्रोणयोश्चैव
एव [ind]
कृपस्य
कृप [mf]
च
च [ind]
महात्मनः
महात्मन् [adj]
अस्त्राणि दिव्यान्यादाय युधि गाण्डीवधन्वना । हतो वैकर्तनः कर्णो दिवाकरसमद्युतिः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अस्त्राणि
अस्त्र [mn]
दिव्यान्यादाय
दिव्य [adj]
दिव्यान्यादाय
आदा [4. Ā.]
युधि
युध् [f]
गाण्डीवधन्वना
गाण्डीवधन्वन् [m]
हतो
हन् [6. P.]
वैकर्तनः
वैकर्तन [m]
कर्णो
कर्ण [m]
दिवाकरसमद्युतिः
दिवाकर [m]
दिवाकरसमद्युतिः
सम [pron]
दिवाकरसमद्युतिः
द्युति [f]
एवं शप्तस्तव भ्राता बहुभिश्चापि वञ्चितः । न शोच्यः स नरव्याघ्रो युद्धे हि निधनं गतः ॥
English Translation
Thus had your brother been cursed and beguiled by many! As, however, he has fallen in battle, you should not grieve for that foremost of man.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवं
एवम् [ind]
शप्तस्तव
शप् [1. Ā.]
शप्तस्तव
त्वद् [pron]
भ्राता
भ्रातृ [m]
बहुभिश्चापि
बहु [adj]
बहुभिश्चापि
च [ind]
बहुभिश्चापि
अपि [ind]
वञ्चितः
वञ्चय् [10. Ā.]
न
न [ind]
शोच्यः
शुच् [6. P.]
स
तद् [pron]
नरव्याघ्रो
नर [m]
नरव्याघ्रो
व्याघ्र [m]
युद्धे
युद्ध [n]
हि
हि [ind]
निधनं
निधन [mn]
गतः
गम् [6. Ā.]