श्रीभगवानुवाच
इदं तु ते गुह्यतमं प्रवक्ष्याम्यनसूयवे
ज्ञानं विज्ञानसहितं यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात्
śrībhagavānuvāca .idaṃ tu te guhyatamaṃ pravakṣyāmyanasūyave .jñānaṃ vijñānasahitaṃ yajjñātvā mokṣyase.aśubhāt
English Translation
Shree Bhagavan said: To you, who are devoid of the carping spirit, I shall now unfold the most secret knowledge of Nirguna Brahma along with the knowledge of manifest Divinity, knowing which you shall be free from the evil of worldly existence.
हिन्दी अनुवाद
श्रीभगवान ने कहा – तुझ दोष दृष्टि रहित भक्त के लिये इस परम गोपनीय विज्ञान सहित ज्ञान को पुनः भलीभाँति कहूँगा, जिसको जानकर तू दुःख रूप संसार से मुक्त हो जायेगा |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्
तद् [pron]
तु
तु [ind]
ते
त्वद् [pron]
कारणं
कारण [n]
राजन्
राजन् [m]
प्रवक्ष्याम्यनसूयवे
प्रवच् [2. P.]
प्रवक्ष्याम्यनसूयवे
अनसूयु [adj]
तत्ते
तद् [pron]
तत्ते
त्वद् [pron]
कर्म
कर्मन् [n]
प्रवक्ष्यामि
प्रवच् [2. P.]
यज्ज्ञात्वा
यद् [pron]
यज्ज्ञात्वा
ज्ञा [4. Ā.]
मोक्ष्यसे
मुच् [6. Ā.]
ऽशुभात्
अशुभ [adj]
राजविद्या राजगुह्यं पवित्रमिदमुत्तमम्
प्रत्यक्षावगमं धर्म्यं सुसुखं कर्तुमव्ययम्
rājavidyā rājaguhyaṃ pavitramidamuttamam .pratyakṣāvagamaṃ dharmyaṃ susukhaṃ kartumavyayam
English Translation
This knowledge of both the Nirguna and Saguna aspects of Divinity is a sovereign science, a sovereign secret, supremely holy, most excellent, directly enjoyable, attended with virtue, very easy to practise and imperishable.
हिन्दी अनुवाद
यह विज्ञान सहित ज्ञान सब विद्याओं का राजा, सब गोपनीयों का राजा, अति पवित्र, अति उत्तम, प्रत्यक्ष फलवाला, धर्मयुक्त, साधन करने में बड़ा सुगम और अविनाशी है |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
राजविद्या
राजन् [m]
राजविद्या
विद्या [f]
राजगुह्यं
राजन् [m]
राजगुह्यं
गुह्य [n]
पवित्रमिदमुत्तमम्
पवित्र [n]
पवित्रमिदमुत्तमम्
इदम् [pron]
पवित्रमिदमुत्तमम्
उत्तम [adj]
प्रत्यक्षावगमं
प्रत्यक्ष [adj]
प्रत्यक्षावगमं
अवगम [m]
धर्म्यं
धर्म्य [adj]
सुसुखं
सु [ind]
सुसुखं
सुख [adj]
कर्तुमव्ययम्
कृ [2. Ā.]
कर्तुमव्ययम्
अव्यय [adj]
अश्रद्दधानाः पुरुषा धर्मस्यास्य परन्तप
अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवर्त्मनि
aśraddadhānāḥ puruṣā dharmasyāsya parantapa .aprāpya māṃ nivartante mṛtyusaṃsāravartmani
English Translation
O Arjuna, those who have no faith in this dharma, O conqueror of enemies, they do not attain Me, but return to the cycle of birth and death.
हिन्दी अनुवाद
हे परंतप! इस उपयुक्त धर्म में श्रद्धा रहित पुरुष मुझको न प्राप्त होकर मृत्यु रूप संसार चक्र में भ्रमण करते रहते हैं |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अश्रद्दधानाः
अश्रद्दधान [adj]
पुरुषा
पुरुष [m]
धर्मस्यास्य
धर्म [mn]
धर्मस्यास्य
इदम् [pron]
परंतप
परंतप [adj]
यं
यद् [pron]
प्राप्य
प्राप् [1. P.]
न
न [ind]
निवर्तन्ते
निवृत् [1. Ā.]
तद्धाम
तद् [pron]
तद्धाम
धामन् [n]
परमं
परम [adj]
मम
मद् [pron]
मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना
मत्स्थानि सर्वभूतानि न चाहं तेष्ववस्थितः
mayā tatamidaṃ sarvaṃ jagadavyaktamūrtinā .matsthāni sarvabhūtāni na cāhaṃ teṣvavasthitaḥ
English Translation
The whole of this universe is permeated by Me as unmanifest Divinity, and all beings rest on the idea within Me. Therefore, really speaking, I am not present in them.
हिन्दी अनुवाद
मुझे निराकार परमात्मा से यह सब जगत् जल से बरफ के सदृश परिपूर्ण है और सब भूत मेरे अन्तर्गत संकल्प के आधार स्थित हैं, किंतु वास्तव में मैं उनमें स्थित नहीं हूँ |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मया
मद् [pron]
ततमिदं
तन् [8. Ā.]
ततमिदं
इदम् [pron]
सर्वं
सर्व [pron]
जगदव्यक्तमूर्तिना
जगन्त् [n]
जगदव्यक्तमूर्तिना
अव्यक्त [adj]
जगदव्यक्तमूर्तिना
मूर्ति [f]
मत्स्थानि
मद् [pron]
मत्स्थानि
स्थ [adj]
सर्वभूतानि
सर्व [pron]
सर्वभूतानि
भूत [mn]
न
न [ind]
चाहं
च [ind]
चाहं
मद् [pron]
तेष्ववस्थितः
तद् [pron]
तेष्ववस्थितः
अवस्था [1. Ā.]
न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम्
भूतभृन्न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावनः
na ca matsthāni bhūtāni paśya me yogamaiśvaram .bhūtabhṛnna ca bhūtastho mamātmā bhūtabhāvanaḥ
English Translation
Not in beings do I abide, behold My divine Yoga power. I am the sustainer and creator of beings, yet My Self is not in them.
हिन्दी अनुवाद
वे सब भूत मुझ में स्थित नहीं हैं; किंतु मेरी ईश्वरीय योगशक्ति को देख कि भूतों का धारण- पोषण करने वाला और भूतों को उत्पन्न करने वाला भर मेरा आत्मा वास्तव में भूतों में स्थित नहीं है |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
न
न [ind]
च
च [ind]
मत्स्थानि
मद् [pron]
मत्स्थानि
स्थ [adj]
भूतानि
भूत [mn]
पश्य
पश् [4. Ā.]
मे
मद् [pron]
योगमैश्वरम्
योग [m]
योगमैश्वरम्
ऐश्वर [adj]
भूतभृन्न
भूत [mn]
भूतभृन्न
भृत् [adj]
भूतभृन्न
न [ind]
च
च [ind]
भूतस्थो
भूत [mn]
भूतस्थो
स्थ [adj]
ममात्मा
मद् [pron]
ममात्मा
आत्मन् [m]
भूतभावनः
भूत [mn]
भूतभावनः
भावन [adj]
यथाकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान्
तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय
yathākāśasthito nityaṃ vāyuḥ sarvatrago mahān .tathā sarvāṇi bhūtāni matsthānītyupadhāraya
English Translation
Just as the extensive air, which is moving everywhere,ever remains in ether, likewise know that all beingsabide in Me.
हिन्दी अनुवाद
जैसे आकाश से उत्पन्न सर्वत्र विचरने वाला महान् वायु सदा आकाश में ही स्थित है, वैसे ही मेरे संकल्प द्वारा उत्पन्न होने से सम्पूर्ण भूत मुझ में स्थित हैं, ऐसा जान |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यथाकाशस्थितो
यथा [ind]
यथाकाशस्थितो
आकाश [mn]
यथाकाशस्थितो
स्था [1. Ā.]
नित्यं
नित्यम् [ind]
वायुः
वायु [m]
सर्वत्रगो
सर्वत्रग [adj]
महान्
महत् [adj]
एतद्योनीनि
एतद् [pron]
एतद्योनीनि
योनि [mf]
भूतानि
भूत [mn]
सर्वाणीत्युपधारय
सर्व [pron]
सर्वाणीत्युपधारय
इति [ind]
सर्वाणीत्युपधारय
उपधारय् [10. Ā.]
सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम्
कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम्
sarvabhūtāni kaunteya prakṛtiṃ yānti māmikām .kalpakṣaye punastāni kalpādau visṛjāmyaham
English Translation
Arjuna, during the Final Dissolution all beings enter My Prakrti, and at the beginning of creation, I send them forth again.
हिन्दी अनुवाद
हे अर्जुन ! कल्पों के अन्त में सब भूत मेरी प्रकृति को प्राप्त होते हैं अर्थात् प्रकृति में लीन होते हैं और कल्पों के आदि में उनको मैं फिर रचता हूँ |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सर्वभूतानि
सर्व [pron]
सर्वभूतानि
भूत [mn]
कौन्तेय
कौन्तेय [m]
प्रकृतिं
प्रकृति [f]
यान्ति
या [2. Ā.]
मामिकाम्
मामक [adj]
कल्पक्षये
कल्प [mn]
कल्पक्षये
क्षय [m]
पुनस्तानि
पुनर् [ind]
पुनस्तानि
तद् [pron]
कल्पादौ
कल्प [mn]
कल्पादौ
आदि [m]
विसृजाम्यहम्
विसृज् [4. Ā.]
विसृजाम्यहम्
मद् [pron]
प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः
भूतग्राममिमं कृत्स्नमवशं प्रकृतेर्वशात्
prakṛtiṃ svāmavaṣṭabhya visṛjāmi punaḥ punaḥ .bhūtagrāmamimaṃ kṛtsnamavaśaṃ prakṛtervaśāt
English Translation
Wielding My Nature I release, again and again,all this multitude of beings subject to the influence of their own nature.
हिन्दी अनुवाद
अपनी प्रकृति को अंगीकार करके स्वभाव के बल से परतन्त्र हुए इस सम्पूर्ण भूत समुदाय को बार-बार उनके कर्मों के अनुसार रचता हूँ |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रकृतिं
प्रकृति [f]
स्वामवष्टभ्य
स्व [adj]
स्वामवष्टभ्य
अवष्टम्भ् [9. P.]
विसृजामि
विसृज् [4. Ā.]
पुनः
पुनर् [ind]
पुनः
पुनर् [ind]
भूतग्राममिमं
भूत [mn]
भूतग्राममिमं
ग्राम [mn]
भूतग्राममिमं
इदम् [pron]
कृत्स्नमवशं
कृत्स्न [adj]
कृत्स्नमवशं
अवश [adj]
प्रकृतेर्वशात्
प्रकृति [f]
प्रकृतेर्वशात्
वश [m]
न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय
उदासीनवदासीनमसक्तं तेषु कर्मसु
na ca māṃ tāni karmāṇi nibadhnanti dhanañjaya .udāsīnavadāsīnamasaktaṃ teṣu karmasu
English Translation
Arjuna, those actions, however, do not bind Me, unattached as I am to such actions and standing apart as it were.
हिन्दी अनुवाद
हे अर्जुन! उन कर्मों में आसक्ति रहित और उदासीन के सदृश स्थित मुझ परमात्मा को वे कर्म नहीं बाँधते |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आत्मवन्तं
आत्मवत् [adj]
न
न [ind]
कर्माणि
कर्मन् [n]
निबध्नन्ति
निबन्ध् [9. Ā.]
धनंजय
धनंजय [m]
उदासीनवदासीनमसक्तं
उदासीन [m]
उदासीनवदासीनमसक्तं
वत् [ind]
उदासीनवदासीनमसक्तं
आस् [4. P.]
उदासीनवदासीनमसक्तं
असक्त [adj]
तेषु
तद् [pron]
कर्मसु
कर्मन् [n]
मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम्
हेतुनानेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते
mayādhyakṣeṇa prakṛtiḥ sūyate sacarācaram .hetunānena kaunteya jagadviparivartate
English Translation
Arjuna; with Me as the supervisor, Nature brings forth the whole creation, consisting of both sentient and insentient beings; it is due to this cause that the wheel of Samsara is going round.
हिन्दी अनुवाद
हे अर्जुन! मुझ अधिष्ठाता के सकााश से प्रकृति चराचर सहित सर्व जगत को रचती है और इस हेतु से ही यह संसार चक्र घूम रहा है |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मयाध्यक्षेण
मद् [pron]
मयाध्यक्षेण
अध्यक्ष [m]
प्रकृतिः
प्रकृति [f]
सूयते
सू [1. Ā.]
सचराचरम्
सचराचर [n]
हेतुनानेन
हेतु [m]
हेतुनानेन
इदम् [pron]
कौन्तेय
कौन्तेय [m]
जगद्विपरिवर्तते
जगन्त् [n]
जगद्विपरिवर्तते
विपरिवृत् [1. Ā.]
अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम्
परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्
avajānanti māṃ mūḍhā mānuṣīṃ tanumāśritam .paraṃ bhāvamajānanto mama bhūtamaheśvaram
English Translation
Fools, not knowing My supreme nature, think low of Me, the Overlord of the entire creation, who have put on the human semblance..
हिन्दी अनुवाद
मेरे परमभाव को न जानने वाले मूढ़ लोग मनुष्य का शरीर धारण करने वाले मुझ सम्पूर्ण भूतों के महान् ईश्वर को तुच्छ समझते हैं अर्थात् अपनी योग माया से संसार के उद्धार के लिये मनुष्य रूप में विचरते हुए मुझ परमेश्वर को साधारण मनुष्य मानते हैं |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अवजानन्ति
अवज्ञा [9. Ā.]
मां
मद् [pron]
मूढा
मुह् [4. Ā.]
मानुषीं
मानुष [adj]
तनुमाश्रितम्
तनु [f]
तनुमाश्रितम्
आश्रि [1. Ā.]
परं
पर [pron]
भावमजानन्तो
भाव [m]
भावमजानन्तो
अजानत् [adj]
ममाव्ययमनुत्तमम्
मद् [pron]
ममाव्ययमनुत्तमम्
अव्यय [adj]
ममाव्ययमनुत्तमम्
अनुत्तम [adj]
मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः
राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहिनीं श्रिताः
moghāśā moghakarmāṇo moghajñānā vicetasaḥ .rākṣasīmāsurīṃ caiva prakṛtiṃ mohinīṃ śritāḥ
English Translation
Those who have deluded minds, engaged in fruitless hopes, fruitless actions, and fruitless knowledge, are attached to the demonic, demoniac, and deluding modes of nature.
हिन्दी अनुवाद
वे व्यर्थ आशा, व्यर्थ कर्म और व्यर्थ ज्ञान वाले विक्षिप्त चित् अज्ञानीजन राक्षसी, आसुरी और मोहिनी प्रकृति को ही धारण किये रहते हैं |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मोघाशा
मोघ [adj]
मोघाशा
आशा [f]
मोघकर्माणो
मोघ [adj]
मोघकर्माणो
कर्मन् [n]
मोघज्ञाना
मोघ [adj]
मोघज्ञाना
ज्ञान [n]
विचेतसः
विचेतस् [adj]
राक्षसीमासुरीं
राक्षस [adj]
राक्षसीमासुरीं
आसुर [adj]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
प्रकृतिं
प्रकृति [f]
मोहिनीं
मोहिन् [adj]
श्रिताः
श्रि [1. Ā.]
महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः
भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम्
mahātmānastu māṃ pārtha daivīṃ prakṛtimāśritāḥ .bhajantyananyamanaso jñātvā bhūtādimavyayam
English Translation
On the other hand, Arjuna, great souls who have embraced the divine nature, knowing Me as the prime source of all lives and the imperishable eternal, worship Me constantly with none else in mind.
हिन्दी अनुवाद
परंतु हे कुम्ती पुत्र ! देवी प्रकृति के आश्रित महात्मा जन मुझ को सब भूतों का सनातन कारण और नाशरहित अक्षर स्वरूप जानकर अनन्य मन से युक्त होकर निरन्तर भजते हैं |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
महात्मानस्तु
महात्मन् [adj]
महात्मानस्तु
तु [ind]
मां
मद् [pron]
पार्थ
पार्थ [m]
दैवीं
दैव [adj]
प्रकृतिमाश्रिताः
प्रकृति [f]
प्रकृतिमाश्रिताः
आश्रि [1. Ā.]
भजन्त्यनन्यमनसो
भज् [1. Ā.]
भजन्त्यनन्यमनसो
अन् [ind]
भजन्त्यनन्यमनसो
अन्य [pron]
भजन्त्यनन्यमनसो
मनस् [n]
ज्ञात्वा
ज्ञा [4. Ā.]
भूतादिमव्ययम्
भूतादि [m]
भूतादिमव्ययम्
अव्यय [adj]
सततं कीर्तयन्तो मां यतन्तश्च दृढव्रताः
नमस्यन्तश्च मां भक्त्या नित्ययुक्ता उपासते
satataṃ kīrtayanto māṃ yatantaśca dṛḍhavratāḥ .namasyantaśca māṃ bhaktyā nityayuktā upāsate
English Translation
Constantly chanting My names and glories and striving for My realization, and bowing again and again to Me, those devotees of firm resolve, ever united with Me through meditation, worship Me with single-minded devotion.
हिन्दी अनुवाद
वे दृढ़ निश्चय वाले भक्तजन निरन्तर मेरे नाम और गुणों का कीर्तन करते हुए तथा मेरी प्राप्ति के लिये यत्न करते हुए और मुझको बार-बार प्रणाम करते हुए सदा मेरे ध्यान में युक्त होकर अन्य प्रेम से मेरी उपासना करते हैं |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सततं
सततम् [ind]
कीर्तयन्तो
कीर्तय् [10. Ā.]
मां
मद् [pron]
यतन्तश्च
यत् [1. P.]
यतन्तश्च
च [ind]
दृढव्रताः
दृढ [adj]
दृढव्रताः
व्रत [n]
नमस्यन्तश्च
नमस्य् [Denom. P.]
नमस्यन्तश्च
च [ind]
मां
मद् [pron]
भक्त्या
भक्ति [f]
नित्ययुक्ता
नित्य [adj]
नित्ययुक्ता
युज् [6. Ā.]
उपासते
उपास् [4. P.]
ज्ञानयज्ञेन चाप्यन्ये यजन्तो मामुपासते
एकत्वेन पृथक्त्वेन बहुधा विश्वतोमुखम्
jñānayajñena cāpyanye yajanto māmupāsate .ekatvena pṛthaktvena bahudhā viśvatomukham
English Translation
Otherbetake themselves to Me through their offering of Knowledge, worshipping Mewith undivided devotion, and others worship Me in many different ways as the Viratform of the Supreme Lord.
हिन्दी अनुवाद
दूसरे ज्ञानयोगी मुझ निर्गुण-निराकार ब्रह्म का ज्ञान यज्ञ के द्वारा अभिन्न भाव से पूजन करते हुए भी मेरी उपासना करते हैं, और दूसरे मनुष्य बहुत प्रकार से स्थित मुझ विराट स्वरूप परमेश्वर की पृथक् भाव से उपासना करते हैं|
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ज्ञानयज्ञेन
ज्ञान [n]
ज्ञानयज्ञेन
यज्ञ [m]
चाप्यन्ये
च [ind]
चाप्यन्ये
अपि [ind]
चाप्यन्ये
अन्य [pron]
यजन्तो
यज् [2. P.]
मामुपासते
मद् [pron]
मामुपासते
उपास् [4. P.]
एकत्वेन
एक [pron]
एकत्वेन
त्व [n]
पृथक्त्वेन
पृथक् [ind]
पृथक्त्वेन
त्व [n]
बहुधा
बहुधा [ind]
विश्वतोमुखम्
विश्वतोमुख [adj]
अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाहमहमौषधम्
मन्त्रोऽहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम्
ahaṃ kraturahaṃ yajñaḥ svadhāhamahamauṣadham .mantro.ahamahamevājyamahamagnirahaṃ hutam
English Translation
I am the Vedic ritual, I am the sacrifice, I am the offering to the departed; I am the herbage and foodgrains; I am the sacred formula, I am the clarified butter, I am the sacred fire, and I am verily the act of offering oblations into the fire.
हिन्दी अनुवाद
क्रतु मैं हूँ, यज्ञ मैं हूँ, स्वधा मैं हूँ, औषधि मैं हूँ, मन्त्र मैं हूँ, घृत मैं हूँ, अग्नि मैं हूँ, और हवन रूप क्रिया भी मैं ही हूँ |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अहं
मद् [pron]
क्रतुर्
क्रतु [m]
अहं
मद् [pron]
यज्ञः
यज्ञ [m]
स्वधाहम्
स्वधा [f]
स्वधाहम्
मद् [pron]
अहमौषधम्
मद् [pron]
अहमौषधम्
औषध [n]
मन्त्रो
मन्त्र [mn]
ऽहम्
मद् [pron]
अहमेवाज्यम्
मद् [pron]
अहमेवाज्यम्
एव [ind]
अहमेवाज्यम्
आज्य [n]
अहमग्निर्
मद् [pron]
अहमग्निर्
अग्नि [m]
अहं
मद् [pron]
हुतम्
हुत [n]
पिताहमस्य जगतो माता धाता पितामहः
वेद्यं पवित्रमोंकार ऋक्साम यजुरेव च
pitāhamasya jagato mātā dhātā pitāmahaḥ .vedyaṃ pavitramoṃkāra ṛksāma yajureva ca
English Translation
I am the father of this world, the mother, the support, and the grandsire; I am the object of knowledge, the purifier, the syllable Om; I am the Rig, Sama, and Yajur Vedas.
हिन्दी अनुवाद
इस सम्पूर्ण जगत् का धाता अर्थात् धारण करने वाला एवं कर्मों के फलको देने वाला, पिता, माता ,धाता (धारण करने वाला) और पितामह हूँमैं वेद्य (जानने योग्य) वस्तु हूँ, पवित्र, ओंकार, ऋग्वेद, सामवेद और यजुर्वेद भी मैं ही हूँ।
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पिताहमस्य
पितृ [m]
पिताहमस्य
मद् [pron]
पिताहमस्य
इदम् [pron]
जगतो
जगन्त् [n]
माता
मातृ [f]
धाता
धातृ [m]
पितामहः
पितामह [m]
वेद्यं
विद् [6. Ā.]
पवित्रमोंकार
पवित्र [n]
पवित्रमोंकार
ओंकार [m]
ऋक्साम
ऋच् [f]
ऋक्साम
सामन् [n]
यजुरेव
यजुस् [n]
यजुरेव
एव [ind]
च
च [ind]
गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत्
प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम्
gatirbhartā prabhuḥ sākṣī nivāsaḥ śaraṇaṃ suhṛt .prabhavaḥ pralayaḥ sthānaṃ nidhānaṃ bījamavyayam
English Translation
I am the supreme goal, supporter, lord, witness, abode, refuge, wellwisher seeking no return, origin and end, resting-place, storehouse, and imperishable seed.
हिन्दी अनुवाद
प्राप्त होने योग्य परम धाम, भरण-पोषण करने वाला, सबका स्वामी, शुभ-अशुभ का देखने वाला, सबका वासस्थान, शरण लेने योग्य, प्रत्यूपकार न चाहकर हित करने वाला, सबकी उत्पत्ति-प्रलय का हेतु, स्थिति का आधार, निधन और अविनाशी कारण भी मैं ही हूँ |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
गतिर्भर्ता
गति [f]
गतिर्भर्ता
भर्तृ [m]
प्रभुः
प्रभु [adj]
साक्षी
साक्षिन् [m]
निवासः
निवास [m]
शरणं
शरण [n]
सुहृत्
सुहृद् [m]
प्रभवः
प्रभव [m]
प्रलयः
प्रलय [m]
स्थानं
स्थान [n]
निधानं
निधान [n]
बीजमव्ययम्
बीज [mn]
बीजमव्ययम्
अव्यय [adj]
तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च
अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन
tapāmyahamahaṃ varṣaṃ nigṛhṇāmyutsṛjāmi ca .amṛtaṃ caiva mṛtyuśca sadasaccāhamarjuna
English Translation
I radiate heat as the sun, and hold back as well as send forth showers, Arjuna. I am immortality as well as death; even so I am being and non-being both.
हिन्दी अनुवाद
मैं ही सूर्य रूप से तपता हूँ, वर्षा का आकर्षण करता हूँ और उसे बरसाता हूँ। हे अर्जुन! मैं ही अमृत और मृत्यु हूँ और सत-असत भी मैं ही हूँ|
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तपाम्यहम्
तप् [4. Ā.]
तपाम्यहम्
मद् [pron]
अहं
मद् [pron]
वर्षं
वर्ष [mn]
निगृह्णाम्युत्सृजामि
निग्रह् [9. Ā.]
निगृह्णाम्युत्सृजामि
उत्सृज् [6. Ā.]
च
च [ind]
अमृतं
अमृत [n]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
मृत्युश्च
मृत्यु [m]
मृत्युश्च
च [ind]
सदसच्चाहमर्जुन
अस् [2. P.]
सदसच्चाहमर्जुन
असत् [adj]
सदसच्चाहमर्जुन
च [ind]
सदसच्चाहमर्जुन
मद् [pron]
सदसच्चाहमर्जुन
अर्जुन [m]
त्रैविद्या मां सोमपाः पूतपापायज्ञैरिष्ट्वा स्वर्गतिं प्रार्थयन्ते
ते पुण्यमासाद्य सुरेन्द्रलोक-मश्नन्ति दिव्यान्दिवि देवभोगान्
traividyā māṃ somapāḥ pūtapāpā yajñairiṣṭvā svargatiṃ prārthayante .te puṇyamāsādya surendralokaṃ aśnanti divyāndivi devabhogān
English Translation
Those who perform sacrifices with faith, drinking soma and free from sin, desire to reach heaven by worshiping Me. They attain the world of the gods and enjoy divine pleasures there.
हिन्दी अनुवाद
तीनों वेदों में विधान किये हुए सकाम कर्मों को करने वाले, सोमरस को पीने वाले, पाप रहित पुरुष मुझको यज्ञों के द्वारा पूजकर स्वर्ग की प्राप्ति चाहते हैं; वे पुरुष अपने पुण्यों के फलरूप स्वर्गलोक को प्राप्त होकर स्वर्ग में दिव्य देवताओं के भोगों को भोगते हैं|
Morphemic Decomposition & Padaccheda
त्रैविद्या
त्रैविद्य [adj]
मां
मद् [pron]
सोमपाः
सोमप [m]
पूतपापा
पू [1. P.]
पूतपापा
पाप [n]
यज्ञैरिष्ट्वा
यज्ञ [m]
यज्ञैरिष्ट्वा
यज् [2. P.]
स्वर्गतिं
स्वर् [ind]
स्वर्गतिं
गति [f]
प्रार्थयन्ते
प्रार्थय् [Denom. Ā.]
ते
तद् [pron]
पुण्यमासाद्य
पुण्य [adj]
पुण्यमासाद्य
आसादय् [10. Ā.]
सुरेन्द्रलोकमश्नन्ति
सुर [m]
सुरेन्द्रलोकमश्नन्ति
इन्द्र [m]
सुरेन्द्रलोकमश्नन्ति
लोक [m]
सुरेन्द्रलोकमश्नन्ति
अश् [1. Ā.]
दिव्यान्दिवि
दिव्य [adj]
दिव्यान्दिवि
दिव् [m]
देवभोगान्
देव [m]
देवभोगान्
भोग [m]
ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालंक्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति
एवं त्रयीधर्ममनुप्रपन्नागतागतं कामकामा लभन्ते
te taṃ bhuktvā svargalokaṃ viśālaṃ kṣīṇe puṇye martyalokaṃ viśanti .evaṃ trayīdharmamanuprapannā gatāgataṃ kāmakāmā labhante
English Translation
Having enjoyed the extensive heaven-world, they return to this world of mortals on the stock of their merits being exhausted. Thus devoted to the ritual with interested motive recommended by the three Vedas, and seeking worldly enjoyments, they repeatedly come and go
हिन्दी अनुवाद
वे उस विशाल स्वर्ग लोक को भोग कर पुण्य क्षीण होने पर मृत्यु लोक को प्राप्त होते हैं। इस प्रकार स्वर्ग के साधन रूप तीनों वेदों में कहे हुए सकाम कर्म का आश्रय लेने वाले और भोगों की कामना वाले पुरुष बार-बार आवागमन को प्राप्त होते हैं, अर्थात् पुण्य के प्रभाव से स्वर्ग में जाते हैं और पुण्य क्षीण होने पर मृत्यु लोक में आते हैं |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ते
तद् [pron]
तं
तद् [pron]
भुक्त्वा
भुज् [6. P.]
स्वर्गलोकं
स्वर्ग [m]
स्वर्गलोकं
लोक [m]
विशालं
विशाल [adj]
क्षीणे
क्षि [9. Ā.]
पुण्ये
पुण्य [n]
मर्त्यलोकं
मर्त्य [m]
मर्त्यलोकं
लोक [m]
विशन्ति
विश् [4. P.]
एवं
एवम् [ind]
त्रयीधर्ममनुप्रपन्ना
त्रयी [f]
त्रयीधर्ममनुप्रपन्ना
धर्म [mn]
त्रयीधर्ममनुप्रपन्ना
अनुप्रपद् [4. Ā.]
गतागतं
गम् [6. Ā.]
गतागतं
आगम् [6. P.]
कामकामा
काम [m]
कामकामा
काम [m]
लभन्ते
लभ् [1. P.]
अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते
तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम्
ananyāścintayanto māṃ ye janāḥ paryupāsate .teṣāṃ nityābhiyuktānāṃ yogakṣemaṃ vahāmyaham
English Translation
The devotees, however, who loving no one else constantly think of Me, and worship Me in a disinterested spirit, to those ever united in thought with Me I bring full security and personally attend to their needs.
हिन्दी अनुवाद
जो अन्य प्रेमी भक्त जन मुझ परमेश्वर को निरंतर चिन्तन करते हुए निष्काम भाव से भजते हैं, उन नित्य-निरन्तर मेरा चिन्तन करने वाले पुरुषों का योग क्षेत्र में स्वयं प्राप्त कर देता हूँ |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अनन्याश्चिन्तयन्तो
अन् [ind]
अनन्याश्चिन्तयन्तो
अन्य [pron]
अनन्याश्चिन्तयन्तो
चिन्तय् [10. Ā.]
मां
मद् [pron]
ये
यद् [pron]
जनाः
जन [m]
पर्युपासते
पर्युपास् [4. P.]
तेषां
तद् [pron]
नित्याभियुक्तानां
नित्य [adj]
नित्याभियुक्तानां
अभियुज् [7. Ā.]
योगक्षेमं
योगक्षेम [mn]
वहाम्यहम्
वह् [2. P.]
वहाम्यहम्
मद् [pron]
येऽप्यन्यदेवता भक्ता यजन्ते श्रद्धयान्विताः
तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम्
ye.apyanyadevatābhaktā yajante śraddhayānvitāḥ .te.api māmeva kaunteya yajantyavidhipūrvakam
English Translation
The devotees who worship the gods with faith and perform sacrifices, they also worship Me, O son of Kunti, performing their duties in the prescribed manner.
हिन्दी अनुवाद
यज्ञ पुण्य देवता भक्त श्रद्धा से यज्ञ करते हैं। हे कौन्तेय! वे भी विधिपूर्वक यज्ञ करते हुए मुझ ही की पूजा करते हैं |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ये
यद् [pron]
ऽप्यन्यदेवता
अपि [ind]
ऽप्यन्यदेवता
अन्य [pron]
ऽप्यन्यदेवता
देवता [f]
भक्ता
भक्त [m]
यजन्ते
यज् [2. P.]
श्रद्धयान्विताः
श्रद्धा [f]
श्रद्धयान्विताः
अन्वित [adj]
ते
तद् [pron]
ऽपि
अपि [ind]
मामेव
मद् [pron]
मामेव
एव [ind]
कौन्तेय
कौन्तेय [m]
यजन्त्यविधिपूर्वकम्
यज् [2. P.]
यजन्त्यविधिपूर्वकम्
अविधि [m]
यजन्त्यविधिपूर्वकम्
पूर्वक [adj]
अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च
न तु मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते
ahaṃ hi sarvayajñānāṃ bhoktā ca prabhureva ca .na tu māmabhijānanti tattvenātaścyavanti te
English Translation
For I am the enjoyer and also the lord of all sacrifices; but they know Me not in reality, hence they fall.
हिन्दी अनुवाद
क्यों सम्पूर्ण यज्ञों का भोक्ता और स्वामी भी मैं ही हूँ; परंतु वे मुझ परमेेश्वर को तत्त्व से नहीं जानते, इसी से गिरते हैं अर्थात् पुनर्जन्म को प्राप्त करते हैं |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अहं
मद् [pron]
हि
हि [ind]
सर्वयज्ञानां
सर्व [pron]
सर्वयज्ञानां
यज्ञ [m]
भोक्ता
भोक्तृ [adj]
च
च [ind]
प्रभुरेव
प्रभु [m]
प्रभुरेव
एव [ind]
च
च [ind]
न
न [ind]
तु
तु [ind]
मामभिजानन्ति
मद् [pron]
मामभिजानन्ति
अभिज्ञा [9. Ā.]
तत्त्वेनातश्च्यवन्ति
तत्त्व [n]
तत्त्वेनातश्च्यवन्ति
अतस् [ind]
तत्त्वेनातश्च्यवन्ति
च्यु [1. P.]
ते
तद् [pron]
यान्ति देवव्रता देवान्पितॄन्यान्ति पितृव्रताः
भूतानि यान्ति भूतेज्या यान्ति मद्याजिनोऽपि माम्
yānti devavratā devānpitṝnyānti pitṛvratāḥ .bhūtāni yānti bhūtejyā yānti madyājino.api mām
English Translation
Those who are vowed to gods go to the gods; those who are vowed to the manes reach the manes; those who adore the spirits reach the spirits and those who worship Me come to Me alone..
हिन्दी अनुवाद
देवताओं को पूजने वाले देवताओं को प्राप्त होते हैं, पितरों को पूजने वाले पितरों को प्राप्त होते हैं, भूतों को पूजने वाले भूतों को प्राप्त होते हैं और मेरा पूजन करने वाले भक्त मुझ को ही प्राप्त होते हैं। इसलिए मेरे भक्तों का पुनर्जन्म नहीं होता|
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यान्ति
या [2. Ā.]
देवव्रता
देव [m]
देवव्रता
व्रत [n]
देवान्
देव [m]
पितॄन्यान्ति
पितृ [m]
पितॄन्यान्ति
या [2. Ā.]
पितृव्रताः
पितृ [m]
पितृव्रताः
व्रत [n]
भूतानि
भूत [mn]
यान्ति
या [2. Ā.]
भूतेज्या
भूत [mn]
भूतेज्या
इज्या [f]
यान्ति
या [2. Ā.]
मद्याजिनो
मद् [pron]
मद्याजिनो
याजिन् [adj]
ऽपि
अपि [ind]
माम्
मद् [pron]
पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति
तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः
patraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ yo me bhaktyā prayacchati .tadahaṃ bhaktyupahṛtamaśnāmi prayatātmanaḥ
English Translation
Whoever offers Me with devotion a leaf, a flower, a fruit, or water, I accept that pure-hearted devotee’s offering with love.
हिन्दी अनुवाद
जो कोई भक्त मेरे लिये प्रेम से पत्र, पुष्प, फल, जल आदि अर्पण करता है, उस शुद्ध बुद्धि निष्काम प्रेमी भक्त का प्रेमपूर्वक अर्पण किया हुआ वह पत्र-पुष्पादि मैं सगुण रूप से प्रकट होकर प्रीतिसहित खाता हूँ|
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पत्रं
पत्त्र [mn]
पुष्पं
पुष्प [n]
फलं
फल [n]
तोयं
तोय [n]
यो
यद् [pron]
मे
मद् [pron]
भक्त्या
भक्ति [f]
प्रयच्छति
प्रयम् [1. Ā.]
तदहं
तद् [pron]
तदहं
मद् [pron]
भक्त्युपहृतमश्नामि
भक्ति [f]
भक्त्युपहृतमश्नामि
उपहृ [2. P.]
भक्त्युपहृतमश्नामि
अश् [1. Ā.]
प्रयतात्मनः
प्रयम् [1. Ā.]
प्रयतात्मनः
आत्मन् [m]
यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत्
यत्तपस्यसि कौन्तेय तत्कुरुष्व मदर्पणम्
yatkaroṣi yadaśnāsi yajjuhoṣi dadāsi yat .yattapasyasi kaunteya tatkuruṣva madarpaṇam
English Translation
Arjuna, whatever you do, whatever you eat, whatever you offer as oblation to the sacred fire, whatever you bestow as a gift, whatever you do by way of penance, offer it all to Me.
हिन्दी अनुवाद
हे अर्जुन! तू जो कर्म करता है, जो खाता है, जो हवन करता है, जो दान देता है और जो तप करता है, वह सब मेरे अर्पण कर।
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यत्करोषि
यद् [pron]
यत्करोषि
कृ [2. Ā.]
यदश्नासि
यद् [pron]
यदश्नासि
अश् [1. Ā.]
यज्जुहोषि
यद् [pron]
यज्जुहोषि
हु [3. Ā.]
ददासि
दा [1. Ā.]
यत्
यद् [pron]
यत्तपस्यसि
यद् [pron]
यत्तपस्यसि
तपस्य् [Denom. P.]
कौन्तेय
कौन्तेय [m]
तत्कुरुष्व
तद् [pron]
तत्कुरुष्व
कृ [2. Ā.]
मदर्पणम्
मद् [pron]
मदर्पणम्
अर्पण [n]
शुभाशुभफलैरेवं मोक्ष्यसे कर्मबन्धनैः
संन्यासयोगयुक्तात्मा विमुक्तो मामुपैष्यसि
śubhāśubhaphalairevaṃ mokṣyase karmabandhanaiḥ .saṃnyāsayogayuktātmā vimukto māmupaiṣyasi
English Translation
Thus, the soul who is devoted to Me, renouncing the fruits of all actions, is freed from bondage to work and attains liberation.
हिन्दी अनुवाद
इस प्रकार, जिसमें समस्त कर्म मुझ भगवान् के अर्पण होते हैं—ऐसे संन्यास योग से मुक्त होकर मुझको ही प्राप्त होगा।
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शुभाशुभफलैरेवं
शुभ [adj]
शुभाशुभफलैरेवं
अशुभ [adj]
शुभाशुभफलैरेवं
फल [n]
शुभाशुभफलैरेवं
एवम् [ind]
मोक्ष्यसे
मुच् [6. Ā.]
कर्मबन्धनैः
कर्मन् [n]
कर्मबन्धनैः
बन्धन [n]
संन्यासयोगयुक्तात्मा
संन्यास [m]
संन्यासयोगयुक्तात्मा
योग [m]
संन्यासयोगयुक्तात्मा
युज् [6. Ā.]
संन्यासयोगयुक्तात्मा
आत्मन् [m]
विमुक्तो
विमुच् [6. Ā.]
मामुपैष्यसि
मद् [pron]
मामुपैष्यसि
उपे [2. Ā.]
समोऽहं सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योऽस्ति न प्रियः
ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्यहम्
samo.ahaṃ sarvabhūteṣu na me dveṣyo.asti na priyaḥ .ye bhajanti tu māṃ bhaktyā mayi te teṣu cāpyaham
English Translation
I am equally present in all beings; there is none hateful or dear to Me. They, however, who devoutly worship Me abide in Me; and I too stand revealed in them.
हिन्दी अनुवाद
मैं सब भूतों में समभाव से व्यापक हूँ, न कोई मेरा अप्रिय है और न प्रिय है; परन्तु जो भक्त मुझको प्रेम से भजते हैं, वे मुझमें हैं और मैं भी उनमें प्रत्यक्ष प्रकट हूँ|
Morphemic Decomposition & Padaccheda
समो
सम [pron]
ऽहं
मद् [pron]
सर्वभूतेषु
सर्व [pron]
सर्वभूतेषु
भूत [mn]
न
न [ind]
मे
मद् [pron]
द्वेष्यो
द्विष् [1. P.]
ऽस्ति
अस् [2. P.]
न
न [ind]
प्रियः
प्रिय [adj]
ये
यद् [pron]
भजन्ति
भज् [1. Ā.]
तु
तु [ind]
मां
मद् [pron]
भक्त्या
भक्ति [f]
मयि
मद् [pron]
ते
तद् [pron]
तेषु
तद् [pron]
चाप्यहम्
च [ind]
चाप्यहम्
अपि [ind]
चाप्यहम्
मद् [pron]
अपि चेत्सुदुराचारो भजते मामनन्यभाक्
साधुरेव स मन्तव्यः सम्यग्व्यवसितो हि सः
api cetsudurācāro bhajate māmananyabhāk .sādhureva sa mantavyaḥ samyagvyavasito hi saḥ
English Translation
Even if one commits the worst deeds, if he worships Me with exclusive devotion, he should be considered righteous, for he is rightly resolved.
हिन्दी अनुवाद
यदि कोई अत्यंत दुर्जन भी मुझको एकाकी भाव से भजता है, तो वह निश्चित ही साधु ही समझा जाना चाहिए, क्योंकि वह सम्यक् व्यवस्थित है|
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अपि
अपि [ind]
चेत्सुदुराचारो
चेद् [ind]
चेत्सुदुराचारो
सु [ind]
चेत्सुदुराचारो
दुराचार [adj]
भजते
भज् [1. Ā.]
मामनन्यभाक्
मद् [pron]
मामनन्यभाक्
अन् [ind]
मामनन्यभाक्
अन्य [pron]
मामनन्यभाक्
भाज् [adj]
साधुरेव
साधु [adj]
साधुरेव
एव [ind]
स
तद् [pron]
मन्तव्यः
मन् [8. P.]
सम्यग्व्यवसितो
सम्यक् [ind]
सम्यग्व्यवसितो
व्यवसा [6. Ā.]
हि
हि [ind]
सः
तद् [pron]
क्षिप्रं भवति धर्मात्मा शश्वच्छान्तिं निगच्छति
कौन्तेय प्रतिजानीहि न मे भक्तः प्रणश्यति
kṣipraṃ bhavati dharmātmā śaśvacchāntiṃ nigacchati .kaunteya pratijānīhi na me bhaktaḥ praṇaśyati
English Translation
Speedily he becomes virtuous and secures lasting peace. Know it for certain, Arjuna, that My devotee never falls.
हिन्दी अनुवाद
वह शीघ्र ही धर्मात्मा हो जाता है और सदा रहने वाली परम शान्ति को प्राप्त होता है। हे अर्जुन! तू निश्चयपूर्वक सत्य जान कि मेरा भक्त नष्ट नहीं होता |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
क्षिप्रं
क्षिप्रम् [ind]
भवति
भू [1. Ā.]
धर्मात्मा
धर्म [mn]
धर्मात्मा
आत्मन् [m]
शश्वच्छान्तिं
शश्वत् [ind]
शश्वच्छान्तिं
शान्ति [f]
निगच्छति
निगम् [1. P.]
कौन्तेय
कौन्तेय [m]
प्रतिजानीहि
प्रतिज्ञा [9. Ā.]
न
न [ind]
मे
मद् [pron]
भक्तः
भक्त [m]
प्रणश्यति
प्रणश् [4. Ā.]
मां हि पार्थ व्यपाश्रित्य येऽपि स्युः पापयोनयः
स्त्रियो वैश्यास्तथा शूद्रास्तेऽपि यान्ति परां गतिम्
māṃ hi pārtha vyapāśritya ye.api syuḥ pāpayonayaḥ .striyo vaiśyāstathā śūdrāste.api yānti parāṃ gatim
English Translation
Arjuna, women, VaisyasSudras, as well as those of vile birth, whoever they may be, taking refuge in Me they too attain the supreme goal.
हिन्दी अनुवाद
हे अर्जुन ! स्त्री, वैश्य, शूद्र तथा पापयोनि—चाण्डालादि जो कोई भी हों, वे भी मेरी शरण होकर परमगति को ही प्राप्त होते हैं |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मां
मद् [pron]
हि
हि [ind]
पार्थ
पार्थ [m]
व्यपाश्रित्य
व्यपाश्रि [1. Ā.]
ये
यद् [pron]
ऽपि
अपि [ind]
स्युः
अस् [2. P.]
पापयोनयः
पाप [adj]
पापयोनयः
योनि [mf]
स्त्रियो
स्त्री [f]
वैश्यास्तथा
वैश्या [f]
वैश्यास्तथा
तथा [ind]
शूद्रास्ते
शूद्र [m]
शूद्रास्ते
तद् [pron]
ऽपि
अपि [ind]
यान्ति
या [2. Ā.]
परां
पर [pron]
गतिम्
गति [f]
किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा
अनित्यमसुखं लोकमिमं प्राप्य भजस्व माम्
kiṃ punarbrāhmaṇāḥ puṇyā bhaktā rājarṣayastathā .anityamasukhaṃ lokamimaṃ prāpya bhajasva mām
English Translation
How much more, then, holy Brahmanas and royal sages devoted to Me! Therefore, having obtained this joyless and transient human life, constantly worship Me.
हिन्दी अनुवाद
फिर इसमें तो कहना ही क्या है, जो पुण्यशील ब्राह्मण तथा राजर्षि भक्तजन मेरी शरण होकर परम गति को प्राप्त होते हैं। इसलिए तू सुखरहित और क्षणभंगुर इस मनुष्य शरीर को प्राप्त होकर निरन्तर मेरा ही भजन कर |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
किं
किम् [ind]
पुनर्ब्राह्मणाः
पुनर् [ind]
पुनर्ब्राह्मणाः
ब्राह्मण [m]
पुण्या
पुण्य [adj]
भक्ता
भक्त [m]
राजर्षयस्तथा
राजर्षि [m]
राजर्षयस्तथा
तथा [ind]
अनित्यमसुखं
अनित्य [adj]
अनित्यमसुखं
असुख [adj]
लोकमिमं
लोक [m]
लोकमिमं
इदम् [pron]
प्राप्य
प्राप् [1. P.]
भजस्व
भज् [1. Ā.]
माम्
मद् [pron]
मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु
मामेवैष्यसि युक्त्वैवमात्मानं मत्परायणः
manmanā bhava madbhakto madyājī māṃ namaskuru .māmevaiṣyasi yuktvaivamātmānaṃ matparāyaṇaḥ
English Translation
Fix your mind on Me, be devoted to Me, worship Me and make obeisance to Me; thus linking yourself with Me and entirely depending on Me, you shall come to Me.
हिन्दी अनुवाद
मुझमें मनवाला हो, मेरा भक्त बन, मेरा पूजन करने वाला हो, मुझको प्रणाम कर। इस प्रकार आत्मा को मुझ में नियत करके मेरे परायण होकर तू मुझको ही प्राप्त होगा |
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मन्मना
मद् [pron]
मन्मना
मनस् [n]
भव
भू [1. Ā.]
मद्भक्तो
मद् [pron]
मद्भक्तो
भक्त [m]
मद्याजी
मद् [pron]
मद्याजी
याजिन् [adj]
मां
मद् [pron]
नमस्कुरु
नमस्कृ [8. Ā.]
मामेवैष्यसि
मद् [pron]
मामेवैष्यसि
एव [ind]
मामेवैष्यसि
इ [5. Ā.]
युक्त्वैवमात्मानं
युज् [6. Ā.]
युक्त्वैवमात्मानं
एवम् [ind]
युक्त्वैवमात्मानं
आत्मन् [m]
मत्परायणः
मद् [pron]
मत्परायणः
परायण [n]