Skip to main content
Search
SP
Śṛṅgāraprakāśa of Bhoja • Chapter 32

Prakāśa 32: करुणविप्रलम्भप्रकाशः

प्रकाशः 32 • करुणविप्रलम्भप्रकाशः

Prakāśa 32 of Mahārājādhirāja Bhoja's encyclopedic masterpiece of poetics and aesthetics.

Total: 915 Verses • Citations: SP 32.1–915 • 4 Lexicon Terms • Page 8 of 31 (Verses 30 shown)
१. विप्रलम्भाश्रयप्रभेदेषु प्रथमानुरागजो यथा—(मामा. ५.२४)
न्यस्तालक्तकरक्तमाल्यवसना पाषण्डिचण्डालयोः पापरम्भवतोर्मृगीव वृकयोर्भीरुर्गता गोचरम्।
सेयं भूरिवसोर्वसोरिव सुता मृत्योर्मुखे वर्तते हा धिक्कष्टमनिष्टमस्तकरुणः कोऽयं विधेः प्रक्रमः॥ ५२॥
प्रथमानुरागोल्लेखी यथा—(मामा. ९.१०)
सरसकुसुमक्षामैरङ्गैरनङ्गमहाज्वर— श्चिरमविरतोन्माथी सोढः प्रतिक्षणदारुणः।
तृणमिव ततः प्राणान् मोक्तुं मनो विधृतं त्वया किमपरमतो निर्व्यूढं यत् करार्पणसाहसम्॥ ५३॥
प्रथमानुरागान्तरङ्गो यथा—(मामा. ५.२०)
नादस्तावद् विकलकुररीकूजितस्‍निग्धतार— श्‍चित्ताकर्षी परिचित इव श्रोत्रसंवादमेति।
अन्तर्भिन्नं भ्रमति हृदयं विह्वलत्यङ्गमङ्गं स्नेहस्तम्भः स्खलयति गतिं कः प्रकारः किमेतत्॥ ५४॥
स दृष्टः स्वप्नेऽद्य प्रणयकुपितो मां प्रति जनं ततः क्षीणा रात्रिर्ननु चरणयोरस्मि पतिता।
कृतं कल्याणानामनभिलषिता एव हि वयं प्रसन्नं तद् वक्त्रं न कृतमिति चेतो दहति माम्॥ ५५॥
स्मरसि स्मर मेखलागुणैरुत गोत्रस्खलितेषु बन्धनम्।
च्युतकेसरधूसरेक्षणान्यवतंसोत्पलताडनानि वा॥ ५६॥
मूर्च्छान्धकारपटलावृतदिग्विभागा राहुपरागमलिनेव शशाङ्कलेखा।
गर्भालसा चतुरगेहगुणाद् गृणन्ती पाशं निधाय गलके मरणोन्मुखाऽभूत्॥ ५७॥
चिरमनुचितस्थाने स्थित्वा मदीक्षणवाञ्छया किमिव दयिते तत् स्याद् दुःख न यद् विदितं तया।
कतिपयदिनव्याप्य़ं सम्प्रत्यपास्य वृथैव मां कठिनहृदये! किं त्वं याता क एष तव क्रमः॥ ५८॥
उपायानां भावादविरतविनोदव्यतिकरै— र्विमर्दैर्वीराणां जनितजगदत्यद्भुतरसः।
वियोगो मुग्धाक्ष्याः स खलु रिपुघातावधिरभूत् कृतः तूष्णीं सह्यो निरवधिरयं तु प्रविलयः॥ ५९॥
प्रिये! हाहा क्वासि प्रकिर मधुरां वाचमधुना पराभूतैरित्थं विलपनविनोदोऽप्यसुलभः।
अनिन्द्यः पौलस्त्यो व्रजतु परिवादो मयि जरां यतो रूढे वैरे बहुगुणमनेन प्रतिकृतः॥ ६०॥
द्वितीयेऽप्यहमेवास्य जाता जन्मनि मृत्यवे।
शप्‍तो मदनुरक्तोऽसौ मयेति विललाप सा॥ ६१॥
← Previous (Ch. 31) Full Table of Contents Next (Ch. 33) →