Skip to main content
Search
SP
Śṛṅgāraprakāśa of Bhoja • Chapter 29

Prakāśa 29: दूतसंप्रेषणादिप्रकाशः

प्रकाशः 29 • दूतसंप्रेषणादिप्रकाशः

Prakāśa 29 of Mahārājādhirāja Bhoja's encyclopedic masterpiece of poetics and aesthetics.

Total: 765 Verses • Citations: SP 29.1–765 • 4 Lexicon Terms • Page 8 of 26 (Verses 30 shown)
अथाह वर्णी विदितो महेश्वरस्तदर्थिनी त्वं पुर एव वर्तसे।
अमङ्गलाभ्यासरतिं विचिन्त्य तं तवानुवृत्तिं न तु कर्तुमुत्सहे॥ ५४॥
वपुर्विरूपाक्षमलक्ष्यजन्मता दिगम्बरत्वेन निवेदितं वसु।
वरेषु यद् बालमृगाक्षि मृग्यते तदस्ति किं व्यस्तमपि त्रिलोचने॥ ५५॥
२८. दूतवाक्याक्षेपो यथा—(कुसं. ५.७३, ८२)
विपत्प्रतीकारपरेण मङ्गलं निपेव्यते भूतिसमुत्सुकेन वा।
जगच्छरण्यस्य निराशिषस्सतः किमेभिराशोपहतात्मवृत्तिभिः॥ ५६॥
अलं विवादेन यथाश्रुतस्त्वया तथाविधस्तावदशेषमस्तु सः।
ममात्र भावैकरसं मनः स्थितं न कामवृत्तिर्वचनीयमीक्षते॥ ५७॥
२९. दूताभिभर्त्सनं यथा—(कुसं. ५.७४, ७५)
इति द्विजातौ प्रतिकूलवादिनि प्रवेपमानाधरलक्ष्यकोपया।
विवर्तितभ्रूलतमाहिते तया विलोचने तिर्यगुपान्तलोहिते॥ ५८॥
उवाच चैनं परमार्थतो हरं न वेत्सि नूनं यत एवमात्थ माम्।
अलोकसामान्यमचिन्त्यहेतुकं द्विषन्ति मन्दाश्चरितं महात्मनाम्॥ ५९॥
३०. परिजन(/नादि)क्षोभो यथा—(कादकसा. ४.१०१, १०२)
किं शास्त्र गुरवः के वा का लज्जा का कुलस्थितिः।
रक्ष्यन्तामात्मनः प्राणा यूनस्तस्य च सर्वथा॥ ६०॥
गन्धर्वाणां विवाहोऽयमिच्छयान्योन्यसङ्गमः।
शास्त्रषु पठितस्तस्मात् तूर्णमुत्तिष्‍ठ गम्यताम्॥ ६१॥
३१. गुरुजनाशङ्का यथा—(रत्‍ना २.१)
दुल्लहजणाणुराओ लज्जा गरुई परव्वसो अप्पा।
पिअसहि विसमं पेम्मं मरणं सरणं णवर एक्कं॥ ६२॥
(दुर्लभजनानुरागो लज्जा गुर्वी परवश आत्मा।
प्रियसखि विषमं प्रेम मरणं शरणं केवलमेकम्॥)
ज्वलतु गगने रात्रौ रात्रावखण्डकलः शशी दहतु मदनः किं वा मृत्योः परेण विधास्यति।
मम तु दयितः श्लाघ्यस्तातो जनन्यमलान्वया कुलममलिनं न त्वेवायं जनो न च जीवितम्॥ ६३॥
३२. सहायावेगो यथा—(कुसं. ५.६१, ६०)
न वेद्मि स प्रार्थितदुर्लभः कदा सखीभिरास्रान्तरवीक्षितामिमाम्।
तपःकृशामभ्युपपत्स्यते सखीं वृषेव सीतां तदवग्रहक्षताम्॥ ६४॥
← Previous (Ch. 28) Full Table of Contents Next (Ch. 30) →