सुरभिणि श्वसिते दधतस्तृषं नवसुधामधुरे च तवाधरे।
अलमलेरिव गन्धरसावमू मम न सौमनसौ मनसो मुदे॥ ५९॥
संपृक्ता यथा—(कुसं. ८.७६)
आर्द्रकेसरसुगन्धि ते मुखं मत्तमत्तनयनं स्वभावतः।
अत्र लब्धवसतिर्गुणान्तरं किं विलासिनि ! मदः करिष्यति॥ ६०॥
अनुवर्तिनी यथा—
गेहाजिरेषु नवशालिकणावपातगन्धानुभावसुभगेषु कृषीवलानाम्।
आनन्दयन्ति मुसलोल्लसनावधूतपाणिस्खलद्वलयपद्धतयो वधूभ्यः॥ ६१॥
(१.७ साम्प्रयोगिकी)
संप्रयोगप्रयोजना साम्प्रयोगिकी। सापि पञ्चधैव। तत्र जाता यथा—
उत्तिष्ठन्त्या रतान्ते भरमुरगपतौ पाणिनैकेन कृत्वा धृत्वा चान्येन वासो विगलितकबरीभारमंसे वहन्त्याः।
भूयस्तत्कालकान्तिद्विगुणितसुरतप्रीतिना शौरिणा वः शय्यामालिङ्ग्य नीतं वपुरलसलसद्बाहु लक्ष्म्याः पुनातु॥ ६२॥
अनुबन्धिनी यथा—
उन्नमय्य सकचग्रहमास्यं चुम्बति प्रियतमे हठवृत्त्या।
हुं विमुञ्च म म मेति च मन्दं जल्पितं जयति मानवतीनाम्॥ ६३॥
प्रवृद्धा यथा—
धन्यास्स्थ याः कथयथ प्रियसङ्गमेऽपि विस्रब्धचाटुकशतानि रतान्तरेषु।
नीवीं प्रति प्रणिहिते तु करे प्रियेण सख्यः ! शपामि यदि किञ्चिदपि स्मरामि॥ ६४॥
संपृक्ता यथा—
अद्यापि तत् कनककुण्डलघृष्टगण्ड— मास्यं स्मरामि विपरीतरताभियोगे।
आन्दोलनश्रमजलस्फुटघर्मबिन्दु— मुक्ताफलप्रकरविच्छुरितं प्रियायाः॥ ६५॥
अनुबन्धिनी यथा, उत्तरचरिते चित्रदर्शनान्तरं रामस्य—(उराच. १.२७)
किमपि किमपि मन्दं मन्दमासत्तियोगा— दविरलितकपोलं जल्पतोरक्रमेण।
सपुलकपरिम्भव्यापृतैकैकदोष्णो— रविदितगतयामा रात्रिरेव व्यरंसीत्॥ ६६॥
(१.८ आभिमानिकी)
अभिमानप्रभवा आभिमानिकी। सापि पञ्चधा। तत्र जाता यथा—(उराच. २.१९)
अकिञ्चिदपि कुर्वाणः सौख्यैर्दुःखान्यपोहति।
तत् तस्य किमपि द्रव्यं यो हि यस्य प्रियो जनः॥ ६७॥
अनुबन्धिनी यथा—
यदेव रोचते मह्यं तदेव कुरुते प्रिया।