रम्यान्तरः कमलिनीभरितैस्सरोभिश्छायाद्रुमैर्नियमितार्कमयूरखतापः।
भूयात् कुशेशयरजोमृदुरेणुरस्याः शान्तानुकूलपवनश्च शिवश्च पन्थाः॥
रूपे जाता यथा—(मामा. ७.५)
अयमभिनवमेघश्यामलोत्तुङ्गसानु— र्मदमुखरमयूरीमुक्तसंसक्तकेकः ।
शकुनिशबलनीलानोकहस्निग्धवर्षा/र्ष्मा वितरति बृहदशमा पर्वतः प्रीतिमक्ष्णोः॥ १०७॥
अनुबन्धिनी यथा—(विसा.१.२५, बारा.५.३८)
साम्यं संप्रति सेवते विचकिलं षाण्मासिकैर्मौक्तिकै— र्बाह्लीकीदशनव्रणारुणदलैः पुष्पैरशोकोऽर्चितः।
हूणीनां कुरुते मधूककुसुमं लावण्यलुण्टाकतां लाटीनाभिनिभं चकास्ति च पतद्वृन्ताग्रतः केसरः॥ १०८॥
प्रकृष्टा यथा—
पृष्ठेषु शङ्खशकलच्छविषु च्छदानां राजीभिरङ्कितमलक्तकलोहिनीभिः।
गोरोचनाहरितबभ्रुबहिःपलाशमामोदते कुमुदमम्भसि पल्वलस्य॥ १०९॥
संपृक्ता यथा—
अभीकपीतान्तिकधूसरेभ्यो गर्भस्थताम्बूलरसारुणेभ्यः।
परिश्रमं कर्षति काञ्चनारं पाञ्चालनारीदशनच्छदेभ्यः॥ ११०॥
अनुगामिनी यथा—
तिक्ताविलासान्यधुना पुराणमाञ्जिष्ठचेलच्छविधूसराणि।
अलम्बुसायाः कुसुमानि सीम्नि लोलन्ति मन्दं मरुदाहतानि॥ १११॥
रसे जाता यथा—
उच्छ्वस्योच्छ्वस्य दीर्घं कथमपि शनकैः पाटलागन्धगम्यं प्रभ्रष्टं कर्करीतः स्फुटसितसिकतासेकसत्कर्णिकायाः।
दुराद् धारानिपातप्रविततकणिकासिच्यमानानेन स्वच्छं धन्येन वारि द्रुततुहिनजडं पीयते पाणिनैव॥ ११२॥
अनुबन्धिनी यथा—
इक्षुदण्डस्य मद्य/ण्डस्य दध्नः पिष्टकृतस्य च।
वराहस्य च मांसस्य सैष गच्छति फाल्गुनः॥ ११३॥
प्रकृष्टा यथा—(मवीच. ३.२)
संज्ञप्यते वत्सतरी सर्पिष्यन्नं च पच्यते।
श्रोत्रिय ! श्रोत्रियगृहानागतोऽसि जुषस्व नः॥ ११४॥
संपृक्ता यथा—(माघ. ३.८१)
लवङ्गमालाकलितावतंसास्ते नारिकेलान्तरपः पिबन्तः।
आस्वादितार्द्रक्रमुकाः समुद्रादभ्यागतस्य प्रतिपत्तिमापुः॥ ११५॥
अनुगामिनी यथा—(रघु.४.६५)