Skip to main content
Search
AS
Abhijñānaśākuntalam • Chapter 04

Canto 4

चतुर्थोऽङ्कः

Canto 4 of Abhijñānaśākuntalam.

Total: 193 Verses • Citations: AS 4.1–193 • 1 Lexicon Terms • Page 3 of 7 (Verses 30 shown)
(प्रियंवदामाश्लिष्य) सखि प्रियं मे । किं त्वद्यैव शकुन्तला नीयत इत्युत्कण्ठासाधारणं परितोषमनुभवामि ।
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: प्रि
सखि आवां तावदुत्कण्ठां विनोदयिष्यावः । सा तपस्विनी निर्वृता भवतु ।
तेन ह्येतस्मिंश्चूतशाखावलम्बिते नालिकेरसमुद्गक एतन्निमित्तमेव कालान्तरक्षमा निक्षिप्ता मया केसरमालिका ।
तदिमां हस्तसंनिहितां कुरु । यावदहमपि तस्यै मृगरोचनां तीर्थमृत्तिकां दुर्वाकिसलयानीति मङ्गलसमालम्भनानि विरचयामि ।
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: प्रि
तथा क्रियताम् । (अनसूया निष्क्रान्ता । प्रियंवदा नाट्येन सुमनसो गृह्णाति)
(नेपथ्ये) गौतमि आदिश्यन्तां शार्ङ्गरवमिश्राः शकुन्तलानयनाय ।
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: प्रि
(कर्णं दत्त्वा)अनसूये त्वरस्व त्वरस्व ।एते खलु हस्तिनापुरगामिन ऋषयः शब्दाय्यन्ते ।
(प्रविश्य समालम्भनहस्ता)
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: अन
सखि एहि । गच्छावः । (इति परिक्रामतः)
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: प्रि
(विलोक्य)एषा सूर्योदय एव शिखामज्जिता प्रतीष्टनीवारहस्ताभिः स्वस्तिवाचनिकाभिस्तापसीभिरभिनन्द्यमाना शकुन्तला तिष्ठति ।उपसर्पाव एनाम् ।
(ततः प्रविशति यथोद्दिष्टव्यापारा आसनस्था शकुन्तला)
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: तापसीनाम् अन्यतमा
(शकुन्तलां प्रति) जाते भर्तुर्बहुमानसूचकं महादेवीशब्दं लभस्व ।
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: द्वितीया
वत्से वीरप्रसविनी भव ।
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: तृतीया
वत्से भर्तुर्बहुमता भव ।
(इत्याशिषो दत्त्वा गौतमीवर्जं निष्क्रान्ताः)
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: सख्यौ
(उपसृत्य) सखि सुखमज्जनं ते भवतु ।
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: शकु
स्वागतं मे सख्योः ।इतो निषीदतम् ।
उभे (मङ्गलपात्राण्यादाय ।उपविश्य) हला सज्जा भव । यावत्ते मङ्गलसमालम्भनं विरचयावः ।
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: शकु
इदमपि बहु मन्तव्यम् ।दुर्लभमिदानीं मे सखीमण्डनं भविष्यति । (इति बाष्पं विसृजति)
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: उभे
सखि उचितं न ते मङ्गलकाले रोदितुम् ।
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: प्रि
आभरणोचितं रूपमाश्रमसुलभैः प्रसाधनैर्विप्रकार्यते ।
(प्रविश्योपायनहस्ताव् ऋषिकुमारकौ)
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: उभौ
इदमलंकरणम् ।अलंक्रियतामत्रभवती ।
(सर्वा विलोक्य विस्मिताः)
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: गौतमी
वत्स नारद कुत एतत् ।
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: प्रथमः
तातकाश्यपप्रभावात् ।
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: गौतमी
किं मानसी सिद्धिः ।
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: द्वितीयः
न खलु । श्रूयताम् । तत्रभवता वयमाज्ञप्ताः शकुन्तलाहेतोर्वनस्पतिभ्यः कुसुमान्याहर इति । तत इदानीम्
AS 4.90 शार्दूलविक्रीडितम्
क्षौमं केनचिदिन्दुपाण्डु तरुणा माङ्गल्यमाविष्कृतम् निष्ठ्यूतश्चरणोपभोगसुलभो लाक्षारसः केनचित् ।अन्येभ्यो वनदेवताकरतलैरापर्वभोगोत्थितैर् दत्तान्याभरणानि तत्किसलयोद्भेदप्रतिद्वन्द्विभिः ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
sp: प्रियंवदा
← Previous (Ch. 3) Full Table of Contents Next (Ch. 5) →