अथवा भवतः प्रवर्तना न कथं पिष्टमियं पिनष्ट नः । स्वत एव सतां परार्थता ग्रहणानां हि यथा यथार्थता ॥
तव वर्त्मनि वर्ततां शिवं पुनरस्तु त्वरितं समागमः । अयि ! साधय साधयेप्सितं स्मरणीयाः समये वयं वयः ॥
इति तं स विसृज्य धैर्यवान्नृपतिः सूनृतवाग्बृहस्पतिः । अविशद्वनवेश्म विस्मितः स्मृतिलग्नैः कलहंसशंसितैः ॥
अथ भीमसुतावलोकनैः सफलं कर्तुमहस्तदेव सः । क्षितिमण्डलमण्डनायितं नगरं कुण्डिनमण्डजो ययौ ॥
प्रथमं पथि लोचनातिथिं पथिकप्रार्थितसिद्धिशंसिनम् । कलसं जलसंभृतं पुरः कलहंसः कलयांबभूव सः ॥
अवलम्ब्य दिदृक्षयाम्बरे क्षणमाश्चर्यरसालसं गतम् । स विलासवनेऽवनीभृतः फलमैक्षिष्ट रसालसंगतम् ॥
नभसः कलभैरुपासितं जलदैर्भूरितरक्षुपन्नगम् । स ददर्श पतङ्गपुंगवो विटपच्छन्नतरक्षुपं नगम् ॥
स ययौ धुतपक्षतिः क्षणं क्षणमूर्ध्वायनदुर्विभावनः । विततीकृतनिश्चलच्छदः क्षणमालोककदत्तकौतुकः ॥
तनुदीधितिधारया रयाद्गतया लोकविलोकनामसौ । छदहेम कषन्निवालसत्कषपाषाणनिभे नभस्तले ॥
विनमद्भिरधः स्थितैः खगैर्झटिति श्येननिपातशङ्किभिः । स निरैक्षि दृशैकयोपरि स्यदझांकारितपत्रपद्धतिः ॥
ददृशे न जनेन यन्नसौ भुवि तच्छायमवेक्ष्य तत्क्षणात् । दिवि दिक्षु वितीर्णचक्षुषा पृथुवेगद्रुतमुक्तदृक्पथः ॥
न वनं पथि शिश्रियेऽमुना क्वचिदप्युच्चतरद्रुचारुतम् । न संगोत्रजमन्ववादि वा गतिवेगप्रसरद्रुचा रुतम् ॥
अथ भीमभुजेन पालिता नगरी मञ्जुरसौ धराजिता । पतगस्य जगाम दृक्पथं हरशैलोपमसौधराजिता ॥
दयितं प्रति यत्र संतता रतिहासा इव रेजिरे भुवः । स्फटिकोपलविग्रहा गृहाः शशभृद्भित्तनिरङ्कभित्तयः ॥
नृपनीलमणीगृहत्विषाम् उपधेर्यत्र भयेन भास्वतः । शरणार्थमुवास वासरेऽप्यसदावृत्त्युदयत्तमं तमः ॥
सितदीप्रमणिप्रकल्पिते यदगारे हसदङ्करोदसि । निखिलान्निशि पूर्णिमा तिथीनुपतस्थेऽतिथिरेकिका तिथिः ॥
सुदतीजनमज्जनार्पितैर्घुसृणैर्यत्र कषायिताशया । न निशाखिलयापि वापिका प्रससाद ग्रहिलेव मानिनी ॥
क्षणनीरवया यया निशि श्रितवप्रावलियोगपट्टया । मणिवेश्ममयं स्म निर्मलं किमपि ज्योतिरबाह्यमिज्यते ॥
विललास जलाशयोदरे क्वचन द्यौरनुबिम्बितेव या । परिखाकपटस्फुटस्फुटत्प्रतिबिम्बानवलम्बिताम्बुनि ॥
व्रजते दिवि यद्गृहावलीचलचेलाञ्चलदण्डताडनाः । व्यतरन्नरुणाय विश्रमं सृजते हेलिहयालिकालनाम् ॥
क्षितिगर्भधराम्बरालयैः तलमध्योपरिपूरिणां पृथक् । जगतां किल याखिलाद्भुताजनि सारैर्निजचिह्नधारिभिः ॥
दधदम्बुदनीलकण्ठतां वहदत्यच्छसुधोज्जलं वपुः । कथमृच्छतु यत्र नाम न क्षितिभृन्मन्दिरमिन्दुमौलिताम् ॥
बहुरूपकशालभञ्जिकामुखचन्द्रेषु कलङ्करङ्कवः । यदनेककसौधकंधराहरिभिः कुक्षिगतीकृता इव ॥
बलिसद्मदिवं स तथ्यवाग् उपरि स्माह दिवोऽपि नारदः । अधराथ कृता ययेव सा विपरीताजनि भूविभूषया ॥
प्रतिहट्टपथे घरट्टजात्पथिकाह्वानदसक्तुसौरभैः । कलहान्न घनाद्यदुत्थितात् अधुनाप्युज्झति घर्घरस्वरः ॥
वरणः कनकस्य मानिनीं दिवमङ्कादमराद्रिरागताम् । घनरत्नकपाटपक्षतिः परिरभ्यानुनयन्नुवास याम् ॥
अनलैः परिवेषमेत्य या ज्वलदर्कोपलवप्रजन्मभिः । उदयं लयमन्तरा रवेरवहद्बाणपुरीपरार्ध्यताम् ॥
बहुकम्बुमणिर्वराटिकागणनाटत्करकर्कटोत्करः । हिमवालुकयाच्छवालुकः पटु दध्वान यदापणार्णवः ॥
यदगारघटाट्टकुट्टिमस्रवदिन्दूपलतुन्दिलापया । मुमुचे न पतिव्रतौचिती प्रतिचन्द्रोदयमभ्रगङ्गया ॥
रुचयोऽस्तमितस्य भास्वतः स्खलिता यत्र निरालयाः किल । अनुसायमभुर्विलेपनापणकश्मीरजपण्यवीथयः ॥