Udyogaparva Adhyāya 79
उद्योगपर्व • अध्यायः 79
Udyogaparva Adhyāya 79 of the classical Mahābhārata with 10 verses.
Total: 10 Verses
•
Citations: MBh 5.79.1–10
•
250 Lexicon Terms
यदेतत्कथितं राज्ञा धर्म एष सनातनः । यथा तु युद्धमेव स्यात्तथा कार्यमरिंदम ॥
English Translation
Sahadeva said All this which has been said by the king is eternal virtue; but, O chastiser of foes, should act in that way by which there shall be war.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यद्
यद् [pron]
एतत्
एतद् [pron]
कथितं
कथय् [10. Ā.]
राज्ञा
राजन् [m]
धर्म
धर्म [mn]
एष
एतद् [pron]
सनातनः
सनातन [adj]
यथा
यथा [ind]
तु
तु [ind]
युद्धम्
युद्ध [n]
एव
एव [ind]
स्यात्
अस् [2. P.]
तथा
तथा [ind]
कार्यम्
कृ [2. Ā.]
अरिंदम
अरिंदम [adj]
यदि प्रशममिच्छेयुः कुरवः पाण्डवैः सह । तथापि युद्धं दाशार्ह योजयेथाः सहैव तैः ॥
English Translation
If even the sons of Kuru desire peace with the sons of Pandu, still do you provoke war with them, O you of the Dasharha race.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यदि
यदि [ind]
प्रशमम्
प्रशम [m]
इच्छेयुः
इष् [1. P.]
कुरवः
कुरु [m]
पाण्डवैः
पाण्डव [m]
सह
सह [ind]
तथापि
तथा [ind]
तथापि
अपि [ind]
युद्धं
युद्ध [n]
दाशार्ह
दाशार्ह [m]
योजयेथाः
योजय् [10. Ā.]
सहैव
सह [ind]
सहैव
एव [ind]
तैः
तद् [pron]
कथं नु दृष्ट्वा पाञ्चालीं तथा क्लिष्टां सभागताम् । अवधेन प्रशाम्येत मम मन्युः सुयोधने ॥
English Translation
Having seen the princess of Panchala come in the assembly, O Krishna, annoyed in that fashion, how can my wrath towards Suyodhana be appeased without killing him?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कथं
कथम् [ind]
नु
नु [ind]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
पाञ्चालीं
पाञ्चाली [f]
तथा
तथा [ind]
क्लिष्टां
क्लिश् [9. Ā.]
सभागताम्
सभा [f]
सभागताम्
गम् [6. Ā.]
अवधेन
अवध [m]
प्रशाम्येत
प्रशम् [1. P.]
मम
मद् [pron]
मन्युः
मन्यु [mf]
सुयोधने
सुयोधन [m]
यदि भीमार्जुनौ कृष्ण धर्मराजश्च धार्मिकः । धर्ममुत्सृज्य तेनाहं योद्धुमिच्छामि संयुगे ॥
English Translation
If Bhima and Arjuna, O Krishna and the virtuous king are virtuous, then I leading the path of virtue desire to fight with him in battle.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यदि
यदि [ind]
भीमार्जुनौ
भीम [m]
भीमार्जुनौ
अर्जुन [m]
कृष्ण
कृष्ण [m]
धर्मराजश्च
धर्मराज [m]
धर्मराजश्च
च [ind]
धार्मिकः
धार्मिक [adj]
तेनाहं
तद् [pron]
तेनाहं
मद् [pron]
योद्धुम्
युध् [2. P.]
इच्छामि
इष् [1. P.]
महाभागेन
महाभाग [adj]
संयुगे
संयुग [n]
सत्यमाह महाबाहो सहदेवो महामतिः । दुर्योधनवधे शान्तिस्तस्य कोपस्य मे भवेत् ॥
English Translation
Satyaki said Sahadeva of large mind has spoken the truth, O you of long arms. His wrath and mine will be appeased only by killing Duryodhana.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सव्यसाचिन्
सव्यसाचिन् [m]
महाबाहो
महत् [adj]
महाबाहो
बाहु [mf]
पूर्वदेव
पूर्वदेव [m]
सनातन
सनातन [adj]
दुर्योधनवधे
दुर्योधन [m]
दुर्योधनवधे
वध [m]
शान्तिस्तस्य
शान्ति [f]
शान्तिस्तस्य
तद् [pron]
कोपस्य
कोप [m]
मे
मद् [pron]
भवेत्
भू [1. Ā.]
जानासि हि यथा दृष्ट्वा चीराजिनधरान्वने । तवापि मन्युरुद्भूतो दुःखितान्प्रेक्ष्य पाण्डवान् ॥
English Translation
Do you not know that you, too seeing the Pandavas clad in rags and deer skin in the forest, felt very sorry and your wrath was kindled
Morphemic Decomposition & Padaccheda
जानासि
ज्ञा [4. Ā.]
हि
हि [ind]
यथा
यथा [ind]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
चीराजिनधरान्
चीर [n]
चीराजिनधरान्
अजिन [n]
चीराजिनधरान्
धर [adj]
वने
वन [n]
तवापि
त्वद् [pron]
तवापि
अपि [ind]
मन्युर्
मन्यु [mf]
उद्भूतो
उद्भू [1. P.]
दुःखितान्
दुःखित [adj]
प्रेक्ष्य
प्रेक्ष् [1. P.]
पाण्डवान्
पाण्डव [m]
तस्मान्माद्रीसुतः शूरो यदाह पुरुषर्षभः । वचनं सर्वयोधानां तन्मतं पुरुषोत्तम ॥
English Translation
Therefore what the heroic son of Madri terrific in battle has said is the opinion of all the soldiers, O you foremost of men.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्मान्माद्रीसुतः
तस्मात् [ind]
तस्मान्माद्रीसुतः
माद्री [f]
तस्मान्माद्रीसुतः
सुत [m]
शूरो
शूर [m]
यद्
यद् [pron]
आह
अह् [1. P.]
पुरुषर्षभः
पुरुष [m]
पुरुषर्षभः
ऋषभ [m]
सर्वधर्मोपपन्नानां
सर्व [pron]
सर्वधर्मोपपन्नानां
धर्म [mn]
सर्वधर्मोपपन्नानां
उपपद् [4. P.]
त्वं
त्वद् [pron]
गतिः
गति [f]
पुरुषोत्तम
पुरुषोत्तम [m]
एवं वदति वाक्यं तु युयुधाने महामतौ । सुभीमः सिंहनादोऽभूद्योधानां तत्र सर्वशः ॥
English Translation
Vaishampayana said While Suyodhana of large mind was yet speaking such, a terrible roar like that of a lion came from all the soldiers assembled there.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवं
एवम् [ind]
वदति
वद् [1. Ā.]
वाक्यं
वाक्य [n]
तु
तु [ind]
युयुधाने
युयुधान [m]
महामतौ
महामति [adj]
सुभीमः
सु [ind]
सुभीमः
भीम [adj]
सिंहनादो
सिंहनाद [m]
ऽभूद्
भू [1. Ā.]
योधानां
योध [m]
तत्र
तत्र [ind]
सर्वशः
सर्वशस् [ind]
सर्वे हि सर्वतो वीरास्तद्वचः प्रत्यपूजयन् । साधु साध्विति शैनेयं हर्षयन्तो युयुत्सवः ॥
English Translation
And all the heroes accepted and honoured these words of his in every way saying-Well done, well done; and the soldiers desirous of battle expressed their joy.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सर्वे
सर्व [pron]
हि
हि [ind]
सर्वतो
सर्वतस् [ind]
वीरास्तद्
वीर [m]
वीरास्तद्
तद् [pron]
वचः
वचस् [n]
प्रत्यपूजयन्
प्रतिपूजय् [10. Ā.]
साधु
साधु [adj]
साध्विति
साधु [adj]
साध्विति
इति [ind]
शैनेयं
शैनेय [m]
हर्षयन्तो
हर्षय् [10. Ā.]
युयुत्सवः
युयुत्सु [adj]