Anuśāsanaparva Adhyāya 25
अनुशासनपर्व • अध्यायः 25
Anuśāsanaparva Adhyāya 25 of the classical Mahābhārata with 13 verses.
Total: 13 Verses
•
Citations: MBh 13.25.1–13
•
250 Lexicon Terms
इदं मे तत्त्वतो राजन्वक्तुमर्हसि भारत । अहिंसयित्वा केनेह ब्रह्महत्या विधीयते ॥
English Translation
Yudhishthira said O descendant of Bharata's race, you should answer this question of mine truly and in detail. What are those circumstances under which a person may become guilty of Brahmanicide without actually killing a Brahmana.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इदं
इदम् [pron]
मे
मद् [pron]
तत्त्वतो
तत्त्व [n]
राजन्
राजन् [m]
वक्तुम्
वच् [2. P.]
अर्हसि
अर्ह् [1. Ā.]
भारत
भारत [m]
अहिंसयित्वा
अ [ind]
अहिंसयित्वा
हिंसय् [10. Ā.]
केनेह
केन [ind]
केनेह
इह [ind]
ब्रह्महत्या
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्महत्या
हत्या [f]
विधीयते
विधा [3. Ā.]
व्यासमामन्त्र्य राजेन्द्र पुरा यत्पृष्टवानहम् । तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि तदिहैकमनाः शृणु ॥
English Translation
Bhishma said Formerly, O king, I had one day requested Vyasa to explain to me this very subject. I shall now describe to you what Vyasa told me on that occasion. Do you listen to it with rapt attention.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
व्यासम्
व्यास [m]
आमन्त्र्य
आमन्त्रय् [Denom. Ā.]
राजेन्द्र
राजन् [m]
राजेन्द्र
इन्द्र [m]
पुरा
पुरा [ind]
यत्
यद् [pron]
पृष्टवान्
प्रच्छ् [1. P.]
अहम्
मद् [pron]
तत्
तद् [pron]
ते
त्वद् [pron]
ऽहं
मद् [pron]
सम्प्रवक्ष्यामि
सम्प्रवच् [3. Ā.]
तद्
तद् [pron]
इहैकमनाः
इह [ind]
इहैकमनाः
एकमनस् [adj]
शृणु
श्रु [4. P.]
चतुर्थस्त्वं वसिष्ठस्य तत्त्वमाख्याहि मे मुने । अहिंसयित्वा केनेह ब्रह्महत्या विधीयते ॥
English Translation
Going to Vyasa, I addressed him saying You, O great ascetic, are the fourth in descent from Vaishishtha! Do you explain to me this. What are those circumstances under which one becomes guilty of Brahmanicide without actually killing a Brahmana?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
चतुर्थस्त्वं
चतुर्थ [adj]
चतुर्थस्त्वं
त्वद् [pron]
वसिष्ठस्य
वसिष्ठ [m]
तत्त्वम्
तत्त्व [n]
आख्याहि
आख्या [4. P.]
मे
मद् [pron]
मुने
मुनि [m]
अहिंसयित्वा
अ [ind]
अहिंसयित्वा
हिंसय् [10. Ā.]
केनेह
केन [ind]
केनेह
इह [ind]
ब्रह्महत्या
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्महत्या
हत्या [f]
विधीयते
विधा [3. Ā.]
इति पृष्टो महाराज पराशरशरीरजः । अब्रवीन्निपुणो धर्मे निःसंशयमनुत्तमम् ॥
English Translation
Thus addressed by me, the own begotten son of Parashara, o king an adept in the science of morality gave me the following answer at once excellent and fraught with certainly.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इति
इति [ind]
पृष्टो
प्रच्छ् [1. P.]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
पराशरशरीरजः
पराशर [m]
पराशरशरीरजः
शरीरज [m]
अब्रवीन्निपुणो
ब्रू [2. Ā.]
अब्रवीन्निपुणो
निपुण [adj]
धर्मे
धर्म [mn]
निःसंशयम्
निःसंशय [adj]
अनुत्तमम्
अनुत्तम [adj]
ब्राह्मणं स्वयमाहूय भिक्षार्थे कृशवृत्तिनम् । ब्रूयान्नास्तीति यः पश्चात्तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥
English Translation
You should know that man as guilty of Brahmanicide who having of his own accord invited a Brahmana of pious conduct to his house for giving him alms then refuses too give anything on the pretence of there being nothing in the house.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ब्राह्मणं
ब्राह्मण [m]
स्वयम्
स्वयम् [ind]
आहूय
आह्वा [4. Ā.]
भिक्षार्थे
भिक्षा [f]
भिक्षार्थे
अर्थ [mn]
कृशवृत्तिनम्
कृश [adj]
कृशवृत्तिनम्
वृत्ति [f]
ब्रूयान्नास्तीति
ब्रू [2. Ā.]
ब्रूयान्नास्तीति
न [ind]
ब्रूयान्नास्तीति
अस् [2. P.]
ब्रूयान्नास्तीति
इति [ind]
यः
यद् [pron]
पश्चात्
पश्चात् [ind]
तं
तद् [pron]
विद्याद्
विद् [6. Ā.]
ब्रह्मघातिनम्
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मघातिनम्
घातिन् [adj]
मध्यस्थस्येह विप्रस्य योऽनूचानस्य भारत । वृत्तिं हरति दुर्बुद्धिस्तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥
English Translation
You should, O Bharata, know that man as guilty of Brahmanicide who destroys the means of living of a Brahmana well-read in the Vedas, and all their branches and who is shorn of attachments to worldly creatures and goods.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मध्यस्थस्येह
मध्यस्थ [adj]
मध्यस्थस्येह
इह [ind]
विप्रस्य
विप्र [m]
यो
यद् [pron]
ऽनूचानस्य
अनूचान [adj]
भारत
भारत [m]
ब्रूयान्नास्तीति
ब्रू [2. Ā.]
ब्रूयान्नास्तीति
न [ind]
ब्रूयान्नास्तीति
अस् [2. P.]
ब्रूयान्नास्तीति
इति [ind]
यः
यद् [pron]
पश्चात्
पश्चात् [ind]
तं
तद् [pron]
विद्याद्
विद् [6. Ā.]
ब्रह्मघातिनम्
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मघातिनम्
घातिन् [adj]
गोकुलस्य तृषार्तस्य जलार्थे वसुधाधिप । उत्पादयति यो विघ्नं तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥
English Translation
You should o king, know that man to be guilty of Brahmanicide who puts impediments in the way of thirsty kine while engaged in satisfying that thirst.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
गोकुलस्य
गो [mf]
गोकुलस्य
कुल [n]
तृषार्तस्य
तृषा [f]
तृषार्तस्य
आर्त [adj]
जलार्थे
जल [n]
जलार्थे
अर्थ [mn]
वसुधाधिप
वसुधाधिप [m]
ब्रूयान्नास्तीति
ब्रू [2. Ā.]
ब्रूयान्नास्तीति
न [ind]
ब्रूयान्नास्तीति
अस् [2. P.]
ब्रूयान्नास्तीति
इति [ind]
यः
यद् [pron]
पश्चात्
पश्चात् [ind]
तं
तद् [pron]
विद्याद्
विद् [6. Ā.]
ब्रह्मघातिनम्
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मघातिनम्
घातिन् [adj]
यः प्रवृत्तां श्रुतिं सम्यक्शास्त्रं वा मुनिभिः कृतम् । दूषयत्यनभिज्ञाय तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥
English Translation
You should take that man as guilty of Brahmanicide who, without studying them, finds fault with the Shrutis that have come down: from preceptor to pupil for ages and ages together, or with those scriptures that have been composed by the Rishis.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यः
यद् [pron]
प्रवृत्तां
प्रवृत् [1. Ā.]
श्रुतिं
श्रुति [f]
सम्यक्
सम्यक् [ind]
शास्त्रं
शास्त्र [n]
वा
वा [ind]
मुनिभिः
मुनि [m]
कृतम्
कृ [2. Ā.]
ब्रूयान्नास्तीति
ब्रू [2. Ā.]
ब्रूयान्नास्तीति
न [ind]
ब्रूयान्नास्तीति
अस् [2. P.]
ब्रूयान्नास्तीति
इति [ind]
यः
यद् [pron]
पश्चात्
पश्चात् [ind]
तं
तद् [pron]
विद्याद्
विद् [6. Ā.]
ब्रह्मघातिनम्
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मघातिनम्
घातिन् [adj]
आत्मजां रूपसंपन्नां महतीं सदृशे वरे । न प्रयच्छति यः कन्यां तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥
English Translation
You should know that man as guilty of Brahmanicide who does not confer upon a suitable bridegroom his daughter endued with beauty and other excellent qualities.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आत्मजां
आत्मजा [f]
रूपसम्पन्नां
रूप [n]
रूपसम्पन्नां
सम्पद् [4. P.]
महतीं
महत् [adj]
सदृशे
सदृश [adj]
वरे
वर [m]
ब्रूयान्नास्तीति
ब्रू [2. Ā.]
ब्रूयान्नास्तीति
न [ind]
ब्रूयान्नास्तीति
अस् [2. P.]
ब्रूयान्नास्तीति
इति [ind]
यः
यद् [pron]
पश्चात्
पश्चात् [ind]
तं
तद् [pron]
विद्याद्
विद् [6. Ā.]
ब्रह्मघातिनम्
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मघातिनम्
घातिन् [adj]
अधर्मनिरतो मूढो मिथ्या यो वै द्विजातिषु । दद्यान्मर्मातिगं शोकं तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥
English Translation
You should know that foolish and sinful wightought to be guilty of Brahmanicide who pains the Brahmanas to the very core of their hearts.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अधर्मनिरतो
अ [ind]
अधर्मनिरतो
धर्म [mn]
अधर्मनिरतो
निरम् [1. P.]
मूढो
मुह् [4. Ā.]
मिथ्या
मिथ्या [ind]
यो
यद् [pron]
वै
वै [ind]
द्विजातिषु
द्विजाति [m]
ब्रूयान्नास्तीति
ब्रू [2. Ā.]
ब्रूयान्नास्तीति
न [ind]
ब्रूयान्नास्तीति
अस् [2. P.]
ब्रूयान्नास्तीति
इति [ind]
यः
यद् [pron]
पश्चात्
पश्चात् [ind]
तं
तद् [pron]
विद्याद्
विद् [6. Ā.]
ब्रह्मघातिनम्
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मघातिनम्
घातिन् [adj]
चक्षुषा विप्रहीनस्य पङ्गुलस्य जडस्य वा । हरेत यो वै सर्वस्वं तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥
English Translation
You should know that man to be guilty of Brahmanicide who robs the blind, the lame, and idiots.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
चक्षुषा
चक्षुस् [n]
विप्रहीनस्य
विप्रहा [3. P.]
पङ्गुलस्य
पङ्गुल [adj]
जडस्य
जड [adj]
वा
वा [ind]
ब्रूयान्नास्तीति
ब्रू [2. Ā.]
ब्रूयान्नास्तीति
न [ind]
ब्रूयान्नास्तीति
अस् [2. P.]
ब्रूयान्नास्तीति
इति [ind]
यः
यद् [pron]
पश्चात्
पश्चात् [ind]
तं
तद् [pron]
विद्याद्
विद् [6. Ā.]
ब्रह्मघातिनम्
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मघातिनम्
घातिन् [adj]
आश्रमे वा वने वा यो ग्रामे वा यदि वा पुरे । अग्निं समुत्सृजेन्मोहात्तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥
English Translation
You should know that man to be guilty of Brahmanicide who sets fire to the hermitage of ascetics or to forests or to a village or a town.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आश्रमे
आश्रम [mn]
वा
वा [ind]
वने
वन [n]
वा
वा [ind]
यो
यद् [pron]
ग्रामे
ग्राम [mn]
वा
वा [ind]
यदि
यदि [ind]
वा
वा [ind]
पुरे
पुर [n]
ब्रूयान्नास्तीति
ब्रू [2. Ā.]
ब्रूयान्नास्तीति
न [ind]
ब्रूयान्नास्तीति
अस् [2. P.]
ब्रूयान्नास्तीति
इति [ind]
यः
यद् [pron]
पश्चात्
पश्चात् [ind]
तं
तद् [pron]
विद्याद्
विद् [6. Ā.]
ब्रह्मघातिनम्
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मघातिनम्
घातिन् [adj]