Canonical Ref: VR 2.17.23
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
सा बहून्यमनोज्ञानि वाक्यानि हृदयच्छिदाम् । अहं श्रोष्ये सपत्नीनामवराणां वरा सती । अतो दुःखतरं किं नु प्रमदानां भविष्यति ॥
Roman Transliteration (IAST)
sā bahūnyamanojñāni vākyāni hṛdayacchidām | ahaṃ śroṣye sapatnīnāmavarāṇāṃ varā satī | ato duḥkhataraṃ kiṃ nu pramadānāṃ bhaviṣyati ||
English Scholarly Translation
Myself, being the eldest of all the queens, shall have to hear unpleasant and heart-rending words from the co-wives who are all younger than I.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
सा
Lemma: तद्
POS: pron
बहून्य्
Lemma: बहु
POS: adj
अमनोज्ञानि
Lemma: अमनोज्ञ
POS: adj
वाक्यानि
Lemma: वाक्य
POS: n
हृदयच्छिदाम्
Lemma: हृदय
POS: n
हृदयच्छिदाम्
Lemma: छिद्
POS: adj
अहं
Lemma: मद्
POS: pron
श्रोष्ये
Lemma: श्रु
POS: 4. P. • Verb: श्रोष्ये
सपत्नीनाम्
Lemma: सपत्नी
POS: f
अवराणां
Lemma: अवर
POS: adj
वरा
Lemma: वर
POS: adj
सती
Lemma: अस्
POS: 2. P.
अतो
Lemma: अतस्
POS: ind
दुःखतरं
Lemma: दुःखतर
POS: n
किं
Lemma: क
POS: pron
नु
Lemma: नु
POS: ind
प्रमदानां
Lemma: प्रमदा
POS: f
भविष्यति
Lemma: भू
POS: 1. Ā. • Verb: भविष्यति
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.17.23. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.