Canonical Ref: VR 2.16.61
Metrical Form: वंशस्थम्
Sanskrit (Devanāgarī)
प्रविश्य वेश्मातिभृशं मुदान्वितं; समीक्ष्य तां चार्थविपत्तिमागताम् । न चैव रामोऽत्र जगाम विक्रियां; सुहृज्जनस्यात्मविपत्तिशङ्कया ॥
Roman Transliteration (IAST)
praviśya veśmātibhṛśaṃ mudānvitaṃ; samīkṣya tāṃ cārthavipattimāgatām | na caiva rāmo'tra jagāma vikriyāṃ; suhṛjjanasyātmavipattiśaṅkayā ||
English Scholarly Translation
Saw it filled with all sorts of amusements; and even though his mind was not agitated with any mental disturbance seeing the impending calamity of loss of wealth, he was anxious lest the lives of his dear relatives mighty be in danger.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
प्रविश्य
Lemma: प्रविश्
POS: 4. P.
वेश्मातिभृशं
Lemma: वेश्मन्
POS: n
वेश्मातिभृशं
Lemma: अति
POS: ind
वेश्मातिभृशं
Lemma: भृशम्
POS: ind
मुदान्वितं
Lemma: मुद्
POS: f
मुदान्वितं
Lemma: अन्वित
POS: adj
समीक्ष्य
Lemma: समीक्ष्
POS: 1. Ā.
तां
Lemma: तद्
POS: pron
चार्थविपत्तिम्
Lemma: च
POS: ind
चार्थविपत्तिम्
Lemma: अर्थ
POS: mn
चार्थविपत्तिम्
Lemma: विपत्ति
POS: f
आगताम्
Lemma: आगम्
POS: 6. P.
न
Lemma: न
POS: ind
चैव
Lemma: च
POS: ind
चैव
Lemma: एव
POS: ind
रामो
Lemma: राम
POS: m
ऽत्र
Lemma: अत्र
POS: ind
जगाम
Lemma: गम्
POS: 6. Ā. • Verb: जगाम
विक्रियां
Lemma: विक्रिया
POS: f
सुहृज्जनस्यात्मविपत्तिशङ्कया
Lemma: सुहृद्
POS: m
सुहृज्जनस्यात्मविपत्तिशङ्कया
Lemma: जन
POS: m
सुहृज्जनस्यात्मविपत्तिशङ्कया
Lemma: आत्मन्
POS: m
सुहृज्जनस्यात्मविपत्तिशङ्कया
Lemma: विपत्ति
POS: f
सुहृज्जनस्यात्मविपत्तिशङ्कया
Lemma: शङ्का
POS: f
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.16.61. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.