Canonical Ref: VR 2.16.3
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
रामेत्युक्त्वा च वचनं वाष्पपर्याकुलेक्षणः । शशाक नृपतिर्दीनो नेक्षितुं नाभिभाषितुम् ॥
Roman Transliteration (IAST)
rāmetyuktvā ca vacanaṃ vāṣpaparyākulekṣaṇaḥ | śaśāka nṛpatirdīno nekṣituṃ nābhibhāṣitum ||
English Scholarly Translation
Uttering the word "Rāma" only, the poor king with his eyes full of tears could not see him nor could he speak to him.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
रामेत्य्
Lemma: राम
POS: m
रामेत्य्
Lemma: इति
POS: ind
उक्त्वा
Lemma: वच्
POS: 2. P.
च
Lemma: च
POS: ind
वचनं
Lemma: वचन
POS: n
बाष्पपर्याकुलेक्षणः
Lemma: बाष्प
POS: mn
बाष्पपर्याकुलेक्षणः
Lemma: पर्याकुल
POS: adj
बाष्पपर्याकुलेक्षणः
Lemma: ईक्षण
POS: n
शशाक
Lemma: शक्
POS: 4. P. • Verb: शशाक
नृपतिर्
Lemma: नृपति
POS: m
दीनो
Lemma: दीन
POS: adj
नेक्षितुं
Lemma: न
POS: ind
नेक्षितुं
Lemma: ईक्ष्
POS: 4. P.
नाभिभाषितुम्
Lemma: न
POS: ind
नाभिभाषितुम्
Lemma: अभिभाष्
POS: 1. P.
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.16.3. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.