Canonical Ref: VR 2.9.28
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
कुब्जे त्वां नाभिजानामि श्रेष्ठां श्रेष्ठाभिधायिनीम् । पृथिव्यामसि कुब्जानामुत्तमा बुद्धिनिश्चये ॥
Roman Transliteration (IAST)
kubje tvāṃ nābhijānāmi śreṣṭhāṃ śreṣṭhābhidhāyinīm | pṛthivyāmasi kubjānāmuttamā buddhiniścaye ||
English Scholarly Translation
(She said) O hunchback, I never knew that you can speak such excellent words or decide things intelligently. You are the best among the hunchbacks of this world.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
कुब्जे
Lemma: कुब्ज
POS: adj
त्वां
Lemma: त्वद्
POS: pron
नाभिजानामि
Lemma: न
POS: ind
नाभिजानामि
Lemma: अभिज्ञा
POS: 9. Ā. • Verb: अभिजानामि
श्रेष्ठां
Lemma: श्रेष्ठ
POS: adj
श्रेष्ठाभिधायिनीम्
Lemma: श्रेष्ठ
POS: adj
श्रेष्ठाभिधायिनीम्
Lemma: अभिधायिन्
POS: adj
पृथिव्याम्
Lemma: पृथिवी
POS: f
असि
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: असि
कुब्जानाम्
Lemma: कुब्ज
POS: adj
उत्तमा
Lemma: उत्तम
POS: adj
बुद्धिनिश्चये
Lemma: बुद्धि
POS: f
बुद्धिनिश्चये
Lemma: निश्चय
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.9.28. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.