Canonical Ref: VR 2.9.29
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
त्वमेव तु ममार्थेषु नित्ययुक्ता हितैषिणी । नाहं समवबुध्येयं कुब्जे राज्ञश्चिकीर्षितम् ॥
Roman Transliteration (IAST)
tvameva tu mamārtheṣu nityayuktā hitaiṣiṇī | nāhaṃ samavabudhyeyaṃ kubje rājñaścikīrṣitam ||
English Scholarly Translation
O hunchback you alone always show interest in my affairs and seek my welfare. I might not have known the intended (deceptive) action of the king (without you).
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
त्वम्
Lemma: त्वद्
POS: pron
एव
Lemma: एव
POS: ind
तु
Lemma: तु
POS: ind
ममार्थेषु
Lemma: मद्
POS: pron
ममार्थेषु
Lemma: अर्थ
POS: mn
नित्ययुक्ता
Lemma: नित्य
POS: adj
नित्ययुक्ता
Lemma: युज्
POS: 6. Ā.
हितैषिणी
Lemma: हित
POS: n
हितैषिणी
Lemma: एषिन्
POS: adj
नाहं
Lemma: न
POS: ind
नाहं
Lemma: मद्
POS: pron
समवबुध्येयं
Lemma: समवबुध्
POS: 4. P. • Verb: समवबुध्येयम्
कुब्जे
Lemma: कुब्ज
POS: adj
राज्ञश्
Lemma: राजन्
POS: m
चिकीर्षितम्
Lemma: चिकीर्षित
POS: n
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.9.29. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.