Canonical Ref: VR 2.9.18
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
न त्वां क्रोधयितुं शक्तो न क्रुद्धां प्रत्युदीक्षितुम् । तव प्रियार्थं राजा हि प्राणानपि परित्यजेत् ॥
Roman Transliteration (IAST)
na tvāṃ krodhayituṃ śakto na kruddhāṃ pratyudīkṣitum | tava priyārthaṃ rājā hi prāṇānapi parityajet ||
English Scholarly Translation
The king is afraid of inciting your ire. When you are angry, he dare not look at your indignant countenance. Indeed he will forsake even his life for your pleasure.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
न
Lemma: न
POS: ind
त्वां
Lemma: त्वद्
POS: pron
क्रोधयितुं
Lemma: क्रोधय्
POS: 10. P.
शक्तो
Lemma: शक्
POS: 4. P.
न
Lemma: न
POS: ind
क्रुद्धां
Lemma: क्रुध्
POS: 4. Ā.
प्रत्युदीक्षितुम्
Lemma: प्रत्युदीक्ष्
POS: 1. Ā.
तव
Lemma: त्वद्
POS: pron
प्रियार्थं
Lemma: प्रिय
POS: adj
प्रियार्थं
Lemma: अर्थ
POS: mn
राजा
Lemma: राजन्
POS: m
हि
Lemma: हि
POS: ind
प्राणान्
Lemma: प्राण
POS: m
अपि
Lemma: अपि
POS: ind
परित्यजेत्
Lemma: परित्यज्
POS: 1. Ā. • Verb: परित्यजेत्
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.9.18. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.