Canonical Ref: VR 2.3.28
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
तुष्टानुरक्तप्रकृतिर्यः पालयति मेदिनीम् । तस्य नन्दन्ति मित्राणि लब्ध्वामृतमिवामराः । तस्मात्पुत्र त्वमात्मानं नियम्यैव समाचर ॥
Roman Transliteration (IAST)
tuṣṭānuraktaprakṛtiryaḥ pālayati medinīm | tasya nandanti mitrāṇi labdhvāmṛtamivāmarāḥ | tasmātputra tvamātmānaṃ niyamyaiva samācara ||
English Scholarly Translation
You shall rule the earth by filling granaries of foodgrains and arsenals and keeping the subjects loyal and contented. The friends of such a person will memain pleased like devatas with nectar. Hence conduct yourself with your mind under control.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
तुष्टानुरक्तप्रकृतिर्
Lemma: तुष्
POS: 4. Ā.
तुष्टानुरक्तप्रकृतिर्
Lemma: अनुरञ्ज्
POS: 4. Ā.
तुष्टानुरक्तप्रकृतिर्
Lemma: प्रकृति
POS: f
यः
Lemma: यद्
POS: pron
पालयति
Lemma: पालय्
POS: 10. Ā. • Verb: पालयति
मेदिनीम्
Lemma: मेदिनी
POS: f
तस्य
Lemma: तद्
POS: pron
नन्दन्ति
Lemma: नन्द्
POS: 1. Ā. • Verb: नन्दन्ति
मित्राणि
Lemma: मित्र
POS: mn
लब्ध्वामृतम्
Lemma: लभ्
POS: 1. P.
लब्ध्वामृतम्
Lemma: अमृत
POS: n
इवामराः
Lemma: इव
POS: ind
इवामराः
Lemma: अमर
POS: m
तस्मात्
Lemma: तस्मात्
POS: ind
पुत्र
Lemma: पुत्र
POS: m
त्वम्
Lemma: त्वद्
POS: pron
आत्मानं
Lemma: आत्मन्
POS: m
नियम्यैव
Lemma: नियम्
POS: 1. Ā.
नियम्यैव
Lemma: एव
POS: ind
समाचर
Lemma: समाचर्
POS: 1. Ā. • Verb: समाचर
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.3.28. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.