Canonical Ref: VR 4.33.1
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
तमप्रतिहतं क्रुद्धं प्रविष्टं पुरुषर्षभम् । सुग्रीवो लक्ष्मणं दृष्ट्वा बभूव व्यथितेन्द्रियः ॥
Roman Transliteration (IAST)
tamapratihataṃ kruddhaṃ praviṣṭaṃ puruṣarṣabham | sugrīvo lakṣmaṇaṃ dṛṣṭvā babhūva vyathitendriyaḥ ||
English Scholarly Translation
Seeing that foremost of men, Laksmana, exercised with wrath, as he entered in without let, Sugrīva was seized with sadness.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
तम्
Lemma: तद्
POS: pron
अप्रतिहतं
Lemma: अप्रतिहत
POS: adj
क्रुद्धं
Lemma: क्रुध्
POS: 4. Ā.
प्रविष्टं
Lemma: प्रविश्
POS: 4. P.
पुरुषर्षभम्
Lemma: पुरुष
POS: m
पुरुषर्षभम्
Lemma: ऋषभ
POS: m
सुग्रीवो
Lemma: सुग्रीव
POS: m
लक्ष्मणं
Lemma: लक्ष्मण
POS: m
दृष्ट्वा
Lemma: दृश्
POS: 6. P.
बभूव
Lemma: भू
POS: 1. Ā. • Verb: बभूव
व्यथितेन्द्रियः
Lemma: व्यथ्
POS: 1. P.
व्यथितेन्द्रियः
Lemma: इन्द्रिय
POS: n
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 4.33.1. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.