Canonical Ref: VR 4.27.24
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
वहन्ति वर्षन्ति नदन्ति भान्ति; ध्यायन्ति नृत्यन्ति समाश्वसन्ति । नद्यो घना मत्तगजा वनान्ताः; प्रियाविनीहाः शिखिनः प्लवंगाः ॥
Roman Transliteration (IAST)
vahanti varṣanti nadanti bhānti; dhyāyanti nṛtyanti samāśvasanti | nadyo ghanā mattagajā vanāntāḥ; priyāvinīhāḥ śikhinaḥ plavaṃgāḥ ||
English Scholarly Translation
The rivers are flowing by; the clouds are discharging waters; the infuriated elephants are emitting terrible roars; the forest-lands are growing more charming; persons, separated from their wives, are growing more anxious; the peacocks are dancing with delight and the monkeys are greatly comforted for Sugrīva's attaining to the kingdom.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
वहन्ति
Lemma: वह्
POS: 2. P. • Verb: वहन्ति
वर्षन्ति
Lemma: वृष्
POS: 6. P. • Verb: वर्षन्ति
नदन्ति
Lemma: नद्
POS: 1. Ā. • Verb: नदन्ति
भान्ति
Lemma: भा
POS: 2. Ā. • Verb: भान्ति
ध्यायन्ति
Lemma: ध्या
POS: 3. Ā. • Verb: ध्यायन्ति
नृत्यन्ति
Lemma: नृत्
POS: 4. Ā. • Verb: नृत्यन्ति
समाश्वसन्ति
Lemma: समाश्वस्
POS: 2. Ā. • Verb: समाश्वसन्ति
नद्यो
Lemma: नदी
POS: f
घना
Lemma: घन
POS: mn
मत्तगजा
Lemma: मद्
POS: 3. P.
मत्तगजा
Lemma: गज
POS: m
वनान्ताः
Lemma: वन
POS: n
वनान्ताः
Lemma: अन्त
POS: m
प्रियाविहीनाः
Lemma: प्रिया
POS: f
प्रियाविहीनाः
Lemma: विहा
POS: 3. Ā.
शिखिनः
Lemma: शिखिन्
POS: m
प्लवंगाः
Lemma: प्लवंग
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 4.27.24. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.