Canonical Ref: VR 2.95.45
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
तान्नरान्बाष्पपूर्णाक्षान्समीक्ष्याथ सुदुःखितान् । पर्यष्वजत धर्मज्ञः पितृवन्मातृवच्च सः ॥
Roman Transliteration (IAST)
tānnarānbāṣpapūrṇākṣānsamīkṣyātha suduḥkhitān | paryaṣvajata dharmajñaḥ pitṛvanmātṛvacca saḥ ||
English Scholarly Translation
Seeing those men oppressed with grief with their eyes filled with tears, that one cognizant of virtue like fathers and mothers, embraced those that deserved it.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
तान्
Lemma: तद्
POS: pron
नरान्
Lemma: नर
POS: m
बाष्पपूर्णाक्षान्
Lemma: बाष्प
POS: mn
बाष्पपूर्णाक्षान्
Lemma: पृ
POS: 9. Ā.
बाष्पपूर्णाक्षान्
Lemma: अक्ष
POS: n
समीक्ष्याथ
Lemma: समीक्ष्
POS: 1. Ā.
समीक्ष्याथ
Lemma: अथ
POS: ind
सुदुःखितान्
Lemma: सु
POS: ind
सुदुःखितान्
Lemma: दुःखित
POS: adj
पर्यष्वजत
Lemma: परिष्वज्
POS: 1. P. • Verb: पर्यष्वजत
धर्मज्ञः
Lemma: धर्म
POS: mn
धर्मज्ञः
Lemma: ज्ञ
POS: adj
पितृवन्
Lemma: पितृ
POS: m
पितृवन्
Lemma: वत्
POS: ind
मातृवच्
Lemma: मातृ
POS: f
मातृवच्
Lemma: वत्
POS: ind
च
Lemma: च
POS: ind
सः
Lemma: तद्
POS: pron
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.95.45. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.