Canonical Ref: VR 2.67.15
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
इत्येवमुक्त्वा भरतो महात्मा; प्रियेतरैर्वाक्यगणैस्तुदंस्ताम् । शोकातुरश्चापि ननाद भूयः; सिंहो यथा पर्वतगह्वरस्थः ॥
Roman Transliteration (IAST)
ityevamuktvā bharato mahātmā; priyetarairvākyagaṇaistudaṃstām | śokāturaścāpi nanāda bhūyaḥ; siṃho yathā parvatagahvarasthaḥ ||
English Scholarly Translation
The high-souled Bharata afflicted (his mother) with multitudes of words causing pain; and distressed with grief, emitted sounds like to a lion in the cave of Mandāra.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
इत्य्
Lemma: इति
POS: ind
एवम्
Lemma: एवम्
POS: ind
उक्त्वा
Lemma: वच्
POS: 2. P.
भरतो
Lemma: भरत
POS: m
महात्मा
Lemma: महात्मन्
POS: adj
प्रियेतरैर्
Lemma: प्रिय
POS: adj
प्रियेतरैर्
Lemma: इतर
POS: pron
वाक्यगणैस्
Lemma: वाक्य
POS: n
वाक्यगणैस्
Lemma: गण
POS: m
तुदंस्
Lemma: तुद्
POS: 7. Ā.
ताम्
Lemma: तद्
POS: pron
शोकातुरश्
Lemma: शोक
POS: m
शोकातुरश्
Lemma: आतुर
POS: adj
चापि
Lemma: च
POS: ind
चापि
Lemma: अपि
POS: ind
ननाद
Lemma: नद्
POS: 1. Ā. • Verb: ननाद
भूयः
Lemma: भूयस्
POS: ind
सिंहो
Lemma: सिंह
POS: m
यथा
Lemma: यथा
POS: ind
पर्वतगह्वरस्थः
Lemma: पर्वत
POS: mn
पर्वतगह्वरस्थः
Lemma: गह्वर
POS: mn
पर्वतगह्वरस्थः
Lemma: स्थ
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.67.15. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.