Canonical Ref: VR 2.48.4
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
यथाक्षेमेण गच्छन्स पश्यंश्च विविधान्द्रुमान् । निवृत्तमात्रे दिवसे रामः सौमित्रिमब्रवीत् ॥
Roman Transliteration (IAST)
yathākṣemeṇa gacchansa paśyaṃśca vividhāndrumān | nivṛttamātre divase rāmaḥ saumitrimabravīt ||
English Scholarly Translation
And going on beholding various kinds of blossoming trees, Rāma when the day had declined, spoke to Sumitrā's son saying.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
यथाक्षेमेण
Lemma: यथाक्षेमेण
POS: ind
गच्छन्
Lemma: गम्
POS: 6. Ā. • Verb: गच्छन्
स
Lemma: तद्
POS: pron
पश्यंश्
Lemma: दृश्
POS: 6. P.
च
Lemma: च
POS: ind
विविधान्
Lemma: विविध
POS: adj
द्रुमान्
Lemma: द्रुम
POS: m
निवृत्तमात्रे
Lemma: निवृत्
POS: 1. Ā.
निवृत्तमात्रे
Lemma: मात्र
POS: n
दिवसे
Lemma: दिवस
POS: mn
रामः
Lemma: राम
POS: m
सौमित्रिम्
Lemma: सौमित्रि
POS: m
अब्रवीत्
Lemma: ब्रू
POS: 2. Ā. • Verb: अब्रवीत्
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.48.4. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.