Canonical Ref: MD 59
Metrical Form: मन्दाक्रान्ता
Sanskrit (Devanāgarī)
उत्पश्यामि त्वयि तटगते स्निग्धभिन्नाञ्जनाभे सद्यःकृत्तद्विरददशनच्छेदगौरस्य तस्य । लीलामद्रेः स्तिमितनयनप्रेक्षणीयां भवित्रीमंसन्यस्ते सति हलभृतो मेचके वाससीव ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
वल्लभदेवः:
त्वयि शिखरस्थिते सति तस्य कैलासस्यानिमिषलोचनदृश्यां भाविनीं शोभामुत्प्रेक्षेऽहम् । तस्य कस्येव । अंसन्यस्ते स्कन्धप्रावृते मेचके कृष्णे वस्त्रे हलधरस्येव । मेघस्य कालत्वात् । स्निग्धभिन्नाञ्जनाभेऽरूक्षपिष्टकज्जलनिभ इति मेघविशेषणम् । तस्य तु तत्क्षणच्छिन्नदन्तिदन्तखण्डवलक्षस्य । गौरोऽपि शुभ्रः ॥
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
उत्पश्यामि
Lemma: उत्पश्
POS: 4. P. • Verb: उत्पश्यामि
त्वयि
Lemma: त्वद्
POS: pron
तटगते
Lemma: तट
POS: mn
तटगते
Lemma: गम्
POS: 6. Ā.
स्निग्धभिन्नाञ्जनाभे
Lemma: स्निग्ध
POS: adj
स्निग्धभिन्नाञ्जनाभे
Lemma: भिन्नाञ्जन
POS: n
स्निग्धभिन्नाञ्जनाभे
Lemma: आभ
POS: adj
सद्यः
Lemma: सद्यस्
POS: ind
कृत्तद्विरददशनच्छेदगौरस्य
Lemma: कृत्
POS: 2. P.
कृत्तद्विरददशनच्छेदगौरस्य
Lemma: द्विरद
POS: m
कृत्तद्विरददशनच्छेदगौरस्य
Lemma: दशन
POS: m
कृत्तद्विरददशनच्छेदगौरस्य
Lemma: छेद
POS: m
कृत्तद्विरददशनच्छेदगौरस्य
Lemma: गौर
POS: adj
तस्य
Lemma: तद्
POS: pron
शोभाम्
Lemma: शोभा
POS: f
अद्रेः
Lemma: अद्रि
POS: m
स्तिमितनयनप्रेक्षणीयां
Lemma: स्तिमित
POS: adj
स्तिमितनयनप्रेक्षणीयां
Lemma: नयन
POS: n
स्तिमितनयनप्रेक्षणीयां
Lemma: प्रेक्ष्
POS: 1. P.
भवित्रीम्
Lemma: भवितृ
POS: adj
अंसन्यस्ते
Lemma: अंस
POS: m
अंसन्यस्ते
Lemma: न्यस्
POS: 2. P.
सति
Lemma: अस्
POS: 2. P.
हलभृतो
Lemma: हलभृत्
POS: m
मेचके
Lemma: मेचक
POS: adj
वाससीव
Lemma: वासस्
POS: n
वाससीव
Lemma: इव
POS: ind
Canonical CTS URN Reference
Meghadūtam, MD 59. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.