Śāntiparva Adhyāya 351
शान्तिपर्व • अध्यायः 351
Śāntiparva Adhyāya 351 of the classical Mahābhārata with 7 verses.
Total: 7 Verses
•
Citations: MBh 12.351.1–7
•
250 Lexicon Terms
नैष देवोऽनिलसखो नासुरो न च पन्नगः । उञ्छवृत्तिव्रते सिद्धो मुनिरेष दिवं गतः ॥
English Translation
This Being is not the god of the fire, he is not an Asura. Nor is he a Naga. he is a Brahmana who has attained to heaven on account of his having been crowned with success in the observance of the vow called Unccha.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नैष
न [ind]
नैष
एतद् [pron]
देवो
देव [m]
ऽनिलसखो
अनिलसख [m]
नासुरो
न [ind]
नासुरो
असुर [m]
न
न [ind]
च
च [ind]
पन्नगः
पन्नग [mn]
उञ्छवृत्तिव्रते
उञ्छ [m]
उञ्छवृत्तिव्रते
वृत्ति [f]
उञ्छवृत्तिव्रते
व्रत [n]
सिद्धो
सिध् [4. Ā.]
मुनिर्
मुनि [m]
एष
एतद् [pron]
दिवं
दिव् [m]
गतः
गम् [6. Ā.]
एष मूलफलाहारः शीर्णपर्णाशनस्तथा । अब्भक्षो वायुभक्षश्च आसीद्विप्रः समाहितः ॥
English Translation
This person had lived upon fruit and roots and upon the fallen leaves of trees. He had sometimes lived upon water, and sometimes upon air alone, passing his devas with concentrated soul.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एष
एतद् [pron]
मूलफलाहारः
मूल [mn]
मूलफलाहारः
फल [n]
मूलफलाहारः
आहार [m]
शीर्णपर्णाशनस्तथा
शृ [9. Ā.]
शीर्णपर्णाशनस्तथा
पर्ण [mn]
शीर्णपर्णाशनस्तथा
अशन [n]
शीर्णपर्णाशनस्तथा
तथा [ind]
गङ्गाया
गङ्गा [f]
दक्षिणे
दक्षिण [adj]
तीरे
तीर [n]
कश्चिद्
कश्चित् [pron]
विप्रः
विप्र [m]
समाहितः
समाहित [adj]
ऋचश्चानेन विप्रेण संहितान्तरभिष्टुताः । स्वर्गद्वारकृतोद्योगो येनासौ त्रिदिवं गतः ॥
English Translation
The god Mahadeva had been propitiated by him with constant recitation of the Samhitas. he had tried to perform those deeds which lead to heaven. Through the merits of those acts he had now attained to heaven.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ऋचश्चानेन
ऋच् [f]
ऋचश्चानेन
च [ind]
ऋचश्चानेन
इदम् [pron]
विप्रेण
विप्र [m]
संहितान्तरभिष्टुताः
संहिता [f]
संहितान्तरभिष्टुताः
अन्तर् [ind]
संहितान्तरभिष्टुताः
अभिष्टु [5. P.]
स्वर्गद्वारकृतोद्योगो
स्वर्ग [m]
स्वर्गद्वारकृतोद्योगो
द्वार [n]
स्वर्गद्वारकृतोद्योगो
कृ [2. Ā.]
स्वर्गद्वारकृतोद्योगो
उद्योग [m]
येनासौ
यद् [pron]
येनासौ
अदस् [pron]
त्रिदिवं
त्रिदिव [n]
गतः
गम् [6. Ā.]
असन्नधीरनाकाङ्क्षी नित्यमुञ्छशिलाशनः । सर्वभूतहिते युक्त एष विप्रो भुजंगम ॥
English Translation
Without riches and without desire of any king he had observed the vow called Unccha with regard to his food. This learned Brahmana, ye Nagas, had been devoted to the good of all creatures.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नित्यम्
नित्यम् [ind]
उञ्छशिलाशनः
उञ्छ [m]
उञ्छशिलाशनः
शिल [mn]
उञ्छशिलाशनः
अशन [n]
सर्वभूतहिते
सर्व [pron]
सर्वभूतहिते
भूत [mn]
सर्वभूतहिते
हित [n]
युक्त
युज् [6. Ā.]
एष
एतद् [pron]
विप्रो
विप्र [m]
भुजंगम
भुजंगम [m]
न हि देवा न गन्धर्वा नासुरा न च पन्नगाः । प्रभवन्तीह भूतानां प्राप्तानां परमां गतिम् ॥
English Translation
Neither gods, nor Gandharvas, nor Asuras, nor Nagas, can be considered as superior to those creatures who attain to this excellent end of coming into the solar disc. Even such, 0 twice-born one, was the wonderful incident that I saw on that occasion.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नैष
न [ind]
नैष
एतद् [pron]
देवो
देव [m]
ऽनिलसखो
अनिलसख [m]
नासुरो
न [ind]
नासुरो
असुर [m]
न
न [ind]
च
च [ind]
पन्नगः
पन्नग [mn]
न
न [ind]
शोचन्ति
शुच् [6. P.]
गताध्वानः
गम् [6. Ā.]
गताध्वानः
अध्वन् [m]
पश्यन्तः
दृश् [6. P.]
परमां
परम [adj]
गतिम्
गति [f]
एतदेवंविधं दृष्टमाश्चर्यं तत्र मे द्विज । संसिद्धो मानुषः कायो योऽसौ सिद्धगतिं गतः । सूर्येण सहितो ब्रह्मन्पृथिवीं परिवर्तते ॥
English Translation
That Brahmana, who was crowned with success by the observance of the Unccha vow and who thus obtained an end that persons crowned with ascetic success gain. to this day, Otwice-born one, goes round the Earth, staying in the disc of the Sun. crowned with ascetic success gain. to this day, Otwice-born one, goes round the Earth, staying in the disc of the Sun.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एतद्
एतद् [pron]
एवंविधं
एवंविध [adj]
दृष्टम्
दृश् [6. P.]
आश्चर्यं
आश्चर्य [n]
तत्र
तत्र [ind]
मे
मद् [pron]
द्विज
द्विज [m]
संसिद्धो
संसिध् [4. Ā.]
मानुषः
मानुष [adj]
कायो
काय [m]
यो
यद् [pron]
ऽसौ
अदस् [pron]
सिद्धगतिं
सिद्ध [m]
सिद्धगतिं
गति [f]
गतः
गम् [6. Ā.]
सूर्येण
सूर्य [m]
सहितो
सहित [adj]
ब्रह्मन्
ब्रह्मन् [m]
पृथिवीं
पृथिवी [f]
परिवर्तते
परिवृत् [1. Ā.]