Canonical Ref: KS 6.22
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
साक्षाद्दृष्टोऽसि न पुनर्विद्मस्त्वां वयमञ्जसा । प्रसीद कथयात्मानं न धियां पथि वर्तसे ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
साक्षादिति । हे देव ! साक्षात्प्रत्यक्षेण दृष्टोऽसि । अञ्जसा पुनस्तत्त्वतस्तु त्वां वयं न विद्मः । दृश्यमानस्य रूपस्यातात्विकत्वादिति भावः । अतः प्रसीदानुगृहाण । आत्मानं निजस्वरुपं कथय । न चाकथितं तत्सुबोधमित्याह-धियां बुद्धीनां पथि न वर्तसे, अतस्त्वयैव त्वद्रूपं कथनीयमीत्यर्थः
अन्वयः:
(हे भगवन् !) साक्षात् दृष्टः असि, अञ्जसा पुनः त्वां वयं न विद्मः, (अतः) प्रसीद, आत्मानं कथय । (यतः) धियां पथि न वर्तसे ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
साक्षाद्
Lemma: साक्षात्
POS: ind
दृष्टो
Lemma: दृश्
POS: 6. P.
ऽसि
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: असि
न
Lemma: न
POS: ind
पुनर्
Lemma: पुनर्
POS: ind
विद्मस्
Lemma: विद्
POS: 6. Ā. • Verb: विद्मः
त्वां
Lemma: त्वद्
POS: pron
वयम्
Lemma: मद्
POS: pron
अञ्जसा
Lemma: अञ्जसा
POS: ind
प्रसीद
Lemma: प्रसद्
POS: 1. Ā. • Verb: प्रसीद
कथयात्मानं
Lemma: कथय्
POS: 10. Ā. • Verb: कथय
कथयात्मानं
Lemma: आत्मन्
POS: m
न
Lemma: न
POS: ind
धियां
Lemma: धी
POS: f
पथि
Lemma: पथिन्
POS: m
वर्तसे
Lemma: वृत्
POS: 3. P. • Verb: वर्तसे
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 6.22. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.