Canonical Ref: KS 3.53
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
अशोकनिर्भर्त्सितपद्मरागमाकृष्टहेमद्युतिकर्णिकारम् । मुक्ताकलापीकृतसिन्दुवारं वसन्तपुष्पाभरणं वहन्ती ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
अशोकेति । अशोकपुष्पेण निर्भर्त्सितास्तिरस्कृताः पद्मरागा येन तत्तथोक्तम् । आकृष्टहेमद्युतीन्याहृतस्वर्णाभरणवर्णानि कर्णिकाराणि यर्स्मिस्तत् तथोक्तम् । मुक्ताकलापीकृतानि सिन्धुवाराणि निगुण्डीकुसुमानि यस्मिंस्तत् । `सिन्धुवारेन्द्रसुरसौ निर्गुण्डीन्द्राणिकेत्यपि` इत्यमरः । वसन्तपुष्पाण्येवाभरणं वहन्ती
अन्वयः:
अशोकनिर्भर्त्सितपद्मरागम् आकृष्टहेमद्युतिकर्णिकारं मुक्ताकलापीकृतसिन्धुवारं वसन्तपुष्पाभरणं वहन्ती (स्थावरराजकन्या अदृश्यत) ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
अशोकनिर्भर्त्सितपद्मरागम्
Lemma: अशोक
POS: m
अशोकनिर्भर्त्सितपद्मरागम्
Lemma: निर्भर्त्सय्
POS: 10. P.
अशोकनिर्भर्त्सितपद्मरागम्
Lemma: पद्मराग
POS: mn
आकृष्टहेमद्युतिकर्णिकारम्
Lemma: आकृष्
POS: 6. P.
आकृष्टहेमद्युतिकर्णिकारम्
Lemma: हेमन्
POS: n
आकृष्टहेमद्युतिकर्णिकारम्
Lemma: द्युति
POS: f
आकृष्टहेमद्युतिकर्णिकारम्
Lemma: कर्णिकार
POS: m
मुक्ताकलापीकृतसिन्दुवारं
Lemma: मुक्ता
POS: f
मुक्ताकलापीकृतसिन्दुवारं
Lemma: कलापीकृ
POS: 8. P.
मुक्ताकलापीकृतसिन्दुवारं
Lemma: सिन्दुवार
POS: m
वसन्तपुष्पाभरणं
Lemma: वसन्त
POS: m
वसन्तपुष्पाभरणं
Lemma: पुष्प
POS: n
वसन्तपुष्पाभरणं
Lemma: आभरण
POS: n
वहन्ती
Lemma: वह्
POS: 2. P.
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 3.53. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.