Canonical Ref: KS 3.46
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
भुजंगमोन्नद्धजटाकलापं कर्णावसक्तद्विगुणाक्षसूत्रम् । कण्ठप्रभासङ्गविशेषनीलां कृष्णत्वचं ग्रन्थिमतीं दधानम् ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
भुजंगमेति ॥ बुजंगमोन्नद्ध उन्नमय्य बद्धो जटाकलापो येन तं तथोक्तम् । कर्णावसक्तम् । कर्णावलम्बीत्यर्थः । अत एव द्विगुणं द्विरावृत्तमक्षसूत्रमक्षमाला यस्य तं कण्ठप्रभाणां सङ्गेन मिश्रणेन विशेषनीलामतिनीलां ग्रन्थिमतीं बन्धनयुक्तां कृष्णत्वचं कृष्णमृगाजिनं दधानम्
अन्वयः:
भुजङ्गमोन्नद्धजटाकलापं कर्णाऽवसक्तद्विगुणाऽक्षसूत्रं कण्ठप्रभासङ्गविशेषनीलां ग्रन्थिमतीं कृष्णत्वचं दधानम् (तं ददर्श) ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
भुजंगमोन्नद्धजटाकलापं
Lemma: भुजंगम
POS: m
भुजंगमोन्नद्धजटाकलापं
Lemma: उन्नह्
POS: 4. P.
भुजंगमोन्नद्धजटाकलापं
Lemma: जटा
POS: f
भुजंगमोन्नद्धजटाकलापं
Lemma: कलाप
POS: mn
कर्णावसक्तद्विगुणाक्षसूत्रम्
Lemma: कर्ण
POS: m
कर्णावसक्तद्विगुणाक्षसूत्रम्
Lemma: अवसञ्ज्
POS: 1. Ā.
कर्णावसक्तद्विगुणाक्षसूत्रम्
Lemma: द्विगुण
POS: adj
कर्णावसक्तद्विगुणाक्षसूत्रम्
Lemma: अक्ष
POS: m
कर्णावसक्तद्विगुणाक्षसूत्रम्
Lemma: सूत्र
POS: n
कण्ठप्रभासङ्गविशेषनीलां
Lemma: कण्ठ
POS: m
कण्ठप्रभासङ्गविशेषनीलां
Lemma: प्रभा
POS: f
कण्ठप्रभासङ्गविशेषनीलां
Lemma: सङ्ग
POS: m
कण्ठप्रभासङ्गविशेषनीलां
Lemma: विशेष
POS: m
कण्ठप्रभासङ्गविशेषनीलां
Lemma: नील
POS: adj
कृष्णत्वचं
Lemma: कृष्ण
POS: m
कृष्णत्वचं
Lemma: त्वच्
POS: f
ग्रन्थिमतीं
Lemma: ग्रन्थिमत्
POS: adj
दधानम्
Lemma: धा
POS: 1. P.
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 3.46. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.