Canonical Ref: KS 3.47
Metrical Form: इन्द्रवज्रा
Sanskrit (Devanāgarī)
किंचित्प्रकाशस्तिमितोग्रतारैर्भ्रूविक्रियायां विरतप्रसङ्गैः । नेत्रैरविस्पन्दितपक्ष्ममालैर्लक्ष्यीकृतघ्राणमधोमयूखैः ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
किंचिदिति । किंचित्प्रकाशाः ईषत्प्रकाशाः स्तिमिता निश्चला उग्राश्च ताराः कनीनिका येषां तैः । `तारकाक्ष्णः कनीनिका` इत्यमरः (अ.को.2|6|93) । भ्रूविक्रियायां भ्रूविक्षेपे विरतप्रसङ्गैः प्रसक्तिरहितैरविस्पन्दितपक्ष्ममालैरचलितपक्ष्मपङ्क्तिभिरधःप्रसृता मयूखा येषां तैरधोमयूखैर्नेत्रैः । त्रिनेत्रत्वाद्वहुवचनम् । लक्ष्यीकृतघ्राणं नासाग्रनिविष्टदृष्टिमित्यर्थः । `करणान्यबहिष्कृत्य स्थणुवन्निश्चलात्मकः । आत्मानं हृदये ध्यायेन्नासाग्रन्यस्तलोचनः ॥` इति योगसारे
अन्वयः:
किञ्चित्प्रकाशस्तिमितोग्रतारैः भ्रूविक्रियायां विरतप्रसङ्गैः अविस्पन्दितपक्ष्ममालैः अधोमयूखैः नेत्रैः लक्ष्यीकृतघ्राणम् (तं ददर्श) ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
किंचित्प्रकाशस्तिमितोग्रतारैर्
Lemma: कश्चित्
POS: pron
किंचित्प्रकाशस्तिमितोग्रतारैर्
Lemma: प्रकाश
POS: m
किंचित्प्रकाशस्तिमितोग्रतारैर्
Lemma: स्तिमित
POS: adj
किंचित्प्रकाशस्तिमितोग्रतारैर्
Lemma: उग्र
POS: adj
किंचित्प्रकाशस्तिमितोग्रतारैर्
Lemma: तार
POS: mn
भ्रूविक्रियायां
Lemma: भ्रूविक्रिया
POS: f
विरतप्रसङ्गैः
Lemma: विरम्
POS: 1. P.
विरतप्रसङ्गैः
Lemma: प्रसङ्ग
POS: m
नेत्रैर्
Lemma: नेत्र
POS: mn
अविस्पन्दितपक्ष्ममालैर्
Lemma: अविस्पन्दित
POS: adj
अविस्पन्दितपक्ष्ममालैर्
Lemma: पक्ष्मन्
POS: n
अविस्पन्दितपक्ष्ममालैर्
Lemma: माला
POS: f
लक्ष्यीकृतघ्राणम्
Lemma: लक्ष्यीकृ
POS: 8. P.
लक्ष्यीकृतघ्राणम्
Lemma: घ्राण
POS: n
अधोमयूखैः
Lemma: अधस्
POS: ind
अधोमयूखैः
Lemma: मयूख
POS: mn
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 3.47. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.