Canonical Ref: KS 3.38
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
गीतान्तरेषु श्रमवारिलेशैः किंचित्समुच्छ्वासितपत्रलेखम् । पुष्पासवाघूर्णितनेत्रशोभि प्रियामुखं किंपुरुषश्चुचुम्बे ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
गीतान्तरेष्विति । किंपुरुषः किंनरः श्रमवारिलेशैः स्वेदोदबिन्दुभिः किंचिदीषत्समुच्छ्वासिता विश्लेषिताः पत्रलेखा यस्य तत् । पुष्पाणामासवो मद्यं पुष्पासवः । पुष्पोद्भवमद्यमित्यर्थः । वसन्ते मधूकस्य संभवात्पुष्पवासितमिति केचित् । तेनाघूर्णिताभ्यामुद्भ्रान्ताभ्यां शोभत इति तथोक्तं प्रियामुखं गीतान्तरेषु गीतमध्यंषु चुचुम्बे चुचुम्ब
अन्वयः:
किंपुरुषः गीताऽन्तरेषु श्रमवारिलेशैः किञ्चित्समुच्छ्वासितपत्रलेखं पुष्पासवाघूर्णितनेत्रशोभि प्रियामुखं चुचुम्बे ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
गीतान्तरेषु
Lemma: गीत
POS: n
गीतान्तरेषु
Lemma: अन्तर
POS: adj
श्रमवारिलेशैः
Lemma: श्रम
POS: m
श्रमवारिलेशैः
Lemma: वारि
POS: n
श्रमवारिलेशैः
Lemma: लेश
POS: m
किंचित्समुच्छ्वासितपत्रलेखम्
Lemma: कश्चित्
POS: pron
किंचित्समुच्छ्वासितपत्रलेखम्
Lemma: समुच्छ्वासय्
POS: 10. Ā.
किंचित्समुच्छ्वासितपत्रलेखम्
Lemma: पत्त्र
POS: mn
किंचित्समुच्छ्वासितपत्रलेखम्
Lemma: लेखा
POS: f
पुष्पासवाघूर्णितनेत्रशोभि
Lemma: पुष्प
POS: n
पुष्पासवाघूर्णितनेत्रशोभि
Lemma: आसव
POS: m
पुष्पासवाघूर्णितनेत्रशोभि
Lemma: आघूर्ण्
POS: 1. Ā.
पुष्पासवाघूर्णितनेत्रशोभि
Lemma: नेत्र
POS: mn
पुष्पासवाघूर्णितनेत्रशोभि
Lemma: शोभिन्
POS: adj
प्रियामुखं
Lemma: प्रिया
POS: f
प्रियामुखं
Lemma: मुख
POS: n
किंपुरुषश्
Lemma: किम्पुरुष
POS: mn
चुचुम्बे
Lemma: चुम्ब्
POS: 1. Ā. • Verb: चुचुम्बे
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 3.38. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.