Canonical Ref: KS 2.29
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
ततो मन्दानिलोद्धूतकमलाकरशोभिना । गुरुं नेत्रसहस्रेण चोदयामास वासवः ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
तत इति ॥ ततो भगवत्प्रश्नानन्तरं वासव इन्द्रो गुरुं बृहस्पतिम् । `गुरूगीष्पतिपित्राद्यौ` इत्यमरः । मन्दानिलोद्धूतो यः कमलाकरः स इव शोभत इति तेन तथोक्तेन नेत्राणां सहस्रेण नोदयामास प्रेरयामास। सहस्रग्रहणमास्थातिशयार्थम् । अनिमेषाणामपि प्रयत्नवशादक्षिस्पन्दो न विरुध्यते
अन्वयः:
ततो वासवो गुरुं मन्दाऽनिलोद्धूतकमलाकरशोभिना नेत्रसहस्रेण नोदयामास ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
ततो
Lemma: ततस्
POS: ind
मन्दानिलोद्धूतकमलाकरशोभिना
Lemma: मन्द
POS: adj
मन्दानिलोद्धूतकमलाकरशोभिना
Lemma: अनिल
POS: m
मन्दानिलोद्धूतकमलाकरशोभिना
Lemma: उद्धू
POS: 5. P.
मन्दानिलोद्धूतकमलाकरशोभिना
Lemma: कमल
POS: mn
मन्दानिलोद्धूतकमलाकरशोभिना
Lemma: आकर
POS: m
मन्दानिलोद्धूतकमलाकरशोभिना
Lemma: शोभिन्
POS: adj
गुरुं
Lemma: गुरु
POS: m
नेत्रसहस्रेण
Lemma: नेत्र
POS: mn
नेत्रसहस्रेण
Lemma: सहस्र
POS: mn
चोदयामास
Lemma: चोदय्
POS: 10. Ā. • Verb: चोदयामास
वासवः
Lemma: वासव
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 2.29. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.