Canonical Ref: KS 2.19
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
किमिदं द्युतिमात्मीयां न बिभ्रति यथा पुरा । हिमक्लिष्टप्रकाशानि ज्योतींषीव मुखानि वः ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
किमिति ॥ `वत्साः` इत्युत्तरश्लोकीय (४/१८) संबोधनमत्राप्यनुष़ञ्जनीयम् । हे वत्साः पुत्रकाः, हिमेन नीहारेण क्लिष्टप्रका शानि मन्दप्रभाणि ज्योतींषि नक्षत्राणीव ।`दीत्पिताराहुताशेषु ज्योतिः` इति शाश्वतः । वो युष्माकं मुखानि पुरा यथा पूर्वमिवात्मीयां द्युतिं न बिभ्रति । इदम् किम् । किंनिबन्धनमित्यर्थः । किमिदमित्यनेन वाक्यार्थः परामृश्यते
अन्वयः:
(ह वत्साः !) हिमक्लिष्टप्रकाशानि ज्योतींषि इव वो मुखानि पुरा यथा आत्मीयां द्युतिं न बिभ्रति । इदं किम् ?
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
किम्
Lemma: क
POS: pron
इदं
Lemma: इदम्
POS: pron
द्युतिम्
Lemma: द्युति
POS: f
आत्मीयां
Lemma: आत्मीय
POS: adj
न
Lemma: न
POS: ind
बिभ्रति
Lemma: भृ
POS: 1. Ā. • Verb: बिभ्रति
यथा
Lemma: यथा
POS: ind
पुरा
Lemma: पुरा
POS: ind
हिमक्लिष्टप्रकाशानि
Lemma: हिम
POS: n
हिमक्लिष्टप्रकाशानि
Lemma: क्लिश्
POS: 9. Ā.
हिमक्लिष्टप्रकाशानि
Lemma: प्रकाश
POS: m
ज्योतींषीव
Lemma: ज्योतिस्
POS: n
ज्योतींषीव
Lemma: इव
POS: ind
मुखानि
Lemma: मुख
POS: n
वः
Lemma: त्वद्
POS: pron
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 2.19. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.