Canonical Ref: VR 2.23.8
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
अद्य बार्हस्पतः श्रीमान्युक्तः पुष्यो न राघव । प्रोच्यते ब्राह्मणैः प्राज्ञैः केन त्वमसि दुर्मनाः ॥
Roman Transliteration (IAST)
adya bārhaspataḥ śrīmānyuktaḥ puṣyo na rāghava | procyate brāhmaṇaiḥ prājñaiḥ kena tvamasi durmanāḥ ||
English Scholarly Translation
To day the constellation Puşya is in conjunction with the moon, and planet Bịhaspati is presiding over this conjunction, this day has been declared as the most auspicious one by the learned Brahmins, then why do you cherish such a sorrow in the mind?
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
अद्य
Lemma: अद्य
POS: ind
बार्हस्पतः
Lemma: बार्हस्पत
POS: adj
श्रीमान्
Lemma: श्रीमत्
POS: adj
युक्तः
Lemma: युज्
POS: 6. Ā.
पुष्यो
Lemma: पुष्य
POS: mn
न
Lemma: न
POS: ind
राघव
Lemma: राघव
POS: m
प्रोच्यते
Lemma: प्रवच्
POS: 2. P. • Verb: प्रोच्यते
ब्राह्मणैः
Lemma: ब्राह्मण
POS: m
प्राज्ञैः
Lemma: प्राज्ञ
POS: adj
केन
Lemma: केन
POS: ind
त्वम्
Lemma: त्वद्
POS: pron
असि
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: असि
दुर्मनाः
Lemma: दुर्मनस्
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.23.8. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.