Canonical Ref: VR 2.23.23
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
भरतस्य समीपे ते नाहं कथ्यः कदाचन । ऋद्धियुक्ता हि पुरुषा न सहन्ते परस्तवम् । तस्मान्न ते गुणाः कथ्या भरतस्याग्रतो मम ॥
Roman Transliteration (IAST)
bharatasya samīpe te nāhaṃ kathyaḥ kadācana | ṛddhiyuktā hi puruṣā na sahante parastavam | tasmānna te guṇāḥ kathyā bharatasyāgrato mama ||
English Scholarly Translation
And myself bound to fly as an exile to the wood, have come here to see you; do you not praise me ever before Bharata. Those who are crowned with prosperity cannot bear another's praise; is it therefore behoves you not to extol my virtues in the presence of Bharata.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
भरतस्य
Lemma: भरत
POS: m
समीपे
Lemma: समीप
POS: n
ते
Lemma: त्वद्
POS: pron
नाहं
Lemma: न
POS: ind
नाहं
Lemma: मद्
POS: pron
कथ्यः
Lemma: कथ्
POS: 4. Ā.
कदाचन
Lemma: कदाचन
POS: ind
ऋद्धियुक्ता
Lemma: ऋद्धि
POS: f
ऋद्धियुक्ता
Lemma: युज्
POS: 6. Ā.
हि
Lemma: हि
POS: ind
पुरुषा
Lemma: पुरुष
POS: m
न
Lemma: न
POS: ind
सहन्ते
Lemma: सह्
POS: 1. P. • Verb: सहन्ते
परस्तवम्
Lemma: पर
POS: pron
परस्तवम्
Lemma: स्तव
POS: m
तस्मान्
Lemma: तस्मात्
POS: ind
न
Lemma: न
POS: ind
ते
Lemma: त्वद्
POS: pron
गुणाः
Lemma: गुण
POS: mn
कथ्या
Lemma: कथ्
POS: 4. Ā.
भरतस्याग्रतो
Lemma: भरत
POS: m
भरतस्याग्रतो
Lemma: अग्रतस्
POS: ind
मम
Lemma: मद्
POS: pron
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.23.23. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.