Canonical Ref: VR 2.21.9
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
भर्तुः किल परित्यागो नृशंसः केवलं स्त्रियाः । स भवत्या न कर्तव्यो मनसापि विगर्हितः ॥
Roman Transliteration (IAST)
bhartuḥ kila parityāgo nṛśaṃsaḥ kevalaṃ striyāḥ | sa bhavatyā na kartavyo manasāpi vigarhitaḥ ||
English Scholarly Translation
There is nothing more cruel for women than the forsaking of their husband; it does not behove you therefore, to think even of this opprobrious action.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
भर्तुः
Lemma: भर्तृ
POS: m
किल
Lemma: किल
POS: ind
परित्यागो
Lemma: परित्याग
POS: m
नृशंसः
Lemma: नृशंस
POS: adj
केवलं
Lemma: केवलम्
POS: ind
स्त्रियाः
Lemma: स्त्री
POS: f
स
Lemma: तद्
POS: pron
भवत्या
Lemma: भवत्
POS: adj
न
Lemma: न
POS: ind
कर्तव्यो
Lemma: कृ
POS: 2. Ā.
मनसापि
Lemma: मनस्
POS: n
मनसापि
Lemma: अपि
POS: ind
विगर्हितः
Lemma: विगर्ह्
POS: 1. P.
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.21.9. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.