Canonical Ref: VR 2.16.27
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
तदप्रियममित्रघ्नो वचनं मरणोपमम् । श्रुत्वा न विव्यथे रामः कैकेयीं चेदमब्रवीत् ॥
Roman Transliteration (IAST)
tadapriyamamitraghno vacanaṃ maraṇopamam | śrutvā na vivyathe rāmaḥ kaikeyīṃ cedamabravīt ||
English Scholarly Translation
Hearing these unpleasant words like to death, Rama, the destroyer of foes, was not pained, and spoke thus to Kaikeyī.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
तद्
Lemma: तद्
POS: pron
अप्रियम्
Lemma: अप्रिय
POS: adj
अमित्रघ्नो
Lemma: अमित्र
POS: mf
अमित्रघ्नो
Lemma: घ्न
POS: adj
वचनं
Lemma: वचन
POS: n
मरणोपमम्
Lemma: मरण
POS: n
मरणोपमम्
Lemma: उपम
POS: adj
श्रुत्वा
Lemma: श्रु
POS: 4. P.
न
Lemma: न
POS: ind
विव्यथे
Lemma: व्यथ्
POS: 1. P. • Verb: विव्यथे
रामः
Lemma: राम
POS: m
कैकेयीं
Lemma: कैकेयी
POS: f
चेदम्
Lemma: च
POS: ind
चेदम्
Lemma: इदम्
POS: pron
अब्रवीत्
Lemma: ब्रू
POS: 2. Ā. • Verb: अब्रवीत्
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.16.27. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.