Canonical Ref: VR 2.4.38
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
एतच्छ्रुत्वा तु कौसल्या चिरकालाभिकाङ्क्षितम् । हर्षबाष्पकलं वाक्यमिदं राममभाषत ॥
Roman Transliteration (IAST)
etacchrutvā tu kausalyā cirakālābhikāṅkṣitam | harṣabāṣpakalaṃ vākyamidaṃ rāmamabhāṣata ||
English Scholarly Translation
Hearing this long cherished tiding (relating to installation) Kausalya spoke to Rama in sweet but indistinct words due to tears of joy.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
एतच्
Lemma: एतद्
POS: pron
छ्रुत्वा
Lemma: श्रु
POS: 4. P.
तु
Lemma: तु
POS: ind
कौसल्या
Lemma: कौसल्या
POS: f
चिरकालाभिकाङ्क्षितम्
Lemma: चिर
POS: adj
चिरकालाभिकाङ्क्षितम्
Lemma: काल
POS: m
चिरकालाभिकाङ्क्षितम्
Lemma: अभिकाङ्क्ष्
POS: 1. Ā.
हर्षबाष्पकलं
Lemma: हर्ष
POS: m
हर्षबाष्पकलं
Lemma: बाष्प
POS: mn
हर्षबाष्पकलं
Lemma: कल
POS: adj
वाक्यम्
Lemma: वाक्य
POS: n
इदं
Lemma: इदम्
POS: pron
रामम्
Lemma: राम
POS: m
अभाषत
Lemma: भाष्
POS: 1. P. • Verb: अभाषत
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.4.38. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.