Canonical Ref: VR 1.43.18
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
समृद्धार्थो नरश्रेष्ठ स्वराज्यं प्रशशास ह । प्रमुमोद च लोकस्तं नृपमासाद्य राघव । नष्टशोकः समृद्धार्थो बभूव विगतज्वरः ॥
Roman Transliteration (IAST)
samṛddhārtho naraśreṣṭha svarājyaṃ praśaśāsa ha | pramumoda ca lokastaṃ nṛpamāsādya rāghava | naṣṭaśokaḥ samṛddhārtho babhūva vigatajvaraḥ ||
English Scholarly Translation
"O Best of the Raghus the world rejoiced having Bhagiratha as king. With his purpose achieved, he was freed from all mental afflictions and sorrows and thereafter lived happily.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
समृद्धार्थो
Lemma: समृध्
POS: 4. Ā.
समृद्धार्थो
Lemma: अर्थ
POS: mn
नरश्रेष्ठ
Lemma: नर
POS: m
नरश्रेष्ठ
Lemma: श्रेष्ठ
POS: adj
स्वराज्यं
Lemma: स्व
POS: adj
स्वराज्यं
Lemma: राज्य
POS: n
प्रशशास
Lemma: प्रशास्
POS: 2. Ā. • Verb: प्रशशास
ह
Lemma: ह
POS: ind
प्रमुमोद
Lemma: प्रमुद्
POS: 1. P. • Verb: प्रमुमोद
च
Lemma: च
POS: ind
लोकस्
Lemma: लोक
POS: m
तं
Lemma: तद्
POS: pron
नृपम्
Lemma: नृप
POS: m
आसाद्य
Lemma: आसादय्
POS: 10. Ā.
राघव
Lemma: राघव
POS: m
नष्टशोकः
Lemma: नश्
POS: 1. P.
नष्टशोकः
Lemma: शोक
POS: m
समृद्धार्थो
Lemma: समृध्
POS: 4. Ā.
समृद्धार्थो
Lemma: अर्थ
POS: mn
बभूव
Lemma: भू
POS: 1. Ā. • Verb: बभूव
विगतज्वरः
Lemma: विगम्
POS: 6. P.
विगतज्वरः
Lemma: ज्वर
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 1.43.18. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.