Canonical Ref: VR 1.36.15
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
तमुवाच ततो गङ्गा सर्वदेवपुरोहितम् । अशक्ता धारणे देव तव तेजः समुद्धतम् । दह्यमानाग्निना तेन संप्रव्यथितचेतना ॥
Roman Transliteration (IAST)
tamuvāca tato gaṅgā sarvadevapurohitam | aśaktā dhāraṇe deva tava tejaḥ samuddhatam | dahyamānāgninā tena saṃpravyathitacetanā ||
English Scholarly Translation
O descendant of Raghu. And to him staying at the head of all the deities, Gangā spoke, saying, "O god, I am incapable of sustaining this new sprung energy of yours: I am burning with that fire, and my consciousness fails me.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
तम्
Lemma: तद्
POS: pron
उवाच
Lemma: वच्
POS: 2. P. • Verb: उवाच
ततो
Lemma: ततस्
POS: ind
गङ्गा
Lemma: गङ्गा
POS: f
सर्वदेवपुरोहितम्
Lemma: सर्व
POS: pron
सर्वदेवपुरोहितम्
Lemma: देव
POS: m
सर्वदेवपुरोहितम्
Lemma: पुरोहित
POS: m
अशक्ता
Lemma: अशक्त
POS: adj
धारणे
Lemma: धारण
POS: n
देव
Lemma: देव
POS: m
तव
Lemma: त्वद्
POS: pron
तेजः
Lemma: तेजस्
POS: n
समुद्धतम्
Lemma: समुद्धत
POS: adj
दह्यमानाग्निना
Lemma: दह्
POS: 2. P.
दह्यमानाग्निना
Lemma: अग्नि
POS: m
तेन
Lemma: तद्
POS: pron
संप्रव्यथितचेतना
Lemma: संप्रव्यथ्
POS: 1. P.
संप्रव्यथितचेतना
Lemma: चेतना
POS: f
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 1.36.15. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.