Canonical Ref: VR 4.27.32
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
मत्ता गजेन्द्रा मुदिता गवेन्द्रा; वनेषु विश्रान्ततरा मृगेन्द्राः । रम्या नगेन्द्रा निभृता नगेन्द्राः; प्रक्रीडितो वारिधरैः सुरेन्द्रः ॥
Roman Transliteration (IAST)
mattā gajendrā muditā gavendrā; vaneṣu viśrāntatarā mṛgendrāḥ | ramyā nagendrā nibhṛtā nagendrāḥ; prakrīḍito vāridharaiḥ surendraḥ ||
English Scholarly Translation
(In this season) the elephants are infuriated, the bulls are delighted, the lions have grown more powerful, the hills are charming-the kings are devoid of all active pursuits, are the Lord of celestials is engaged in sport with clouds.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
मत्ता
Lemma: मद्
POS: 3. P.
गजेन्द्रा
Lemma: गज
POS: m
गजेन्द्रा
Lemma: इन्द्र
POS: m
मुदिता
Lemma: मुद्
POS: 1. P.
गवेन्द्रा
Lemma: गवेन्द्र
POS: m
वनेषु
Lemma: वन
POS: n
विश्रान्ततरा
Lemma: विश्रान्ततर
POS: adj
मृगेन्द्राः
Lemma: मृगेन्द्र
POS: m
रम्या
Lemma: रम्य
POS: adj
नगेन्द्रा
Lemma: नग
POS: m
नगेन्द्रा
Lemma: इन्द्र
POS: m
निभृता
Lemma: निभृत
POS: adj
नगेन्द्राः
Lemma: नग
POS: m
नगेन्द्राः
Lemma: इन्द्र
POS: m
प्रक्रीडितो
Lemma: प्रक्रीड्
POS: 1. Ā.
वारिधरैः
Lemma: वारिधर
POS: m
सुरेन्द्रः
Lemma: सुर
POS: m
सुरेन्द्रः
Lemma: इन्द्र
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 4.27.32. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.