Canonical Ref: VR 4.20.5
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
उत्तिष्ठ हरिशार्दूल भजस्व शयनोत्तमम् । नैवंविधाः शेरते हि भूमौ नृपतिसत्तमाः ॥
Roman Transliteration (IAST)
uttiṣṭha hariśārdūla bhajasva śayanottamam | naivaṃvidhāḥ śerate hi bhūmau nṛpatisattamāḥ ||
English Scholarly Translation
Rise, O best of monkeys, and lie down on a better bed; monarchs do not stretch themselves on earth.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
उत्तिष्ठ
Lemma: उत्था
POS: 1. Ā. • Verb: उत्तिष्ठ
हरिशार्दूल
Lemma: हरि
POS: m
हरिशार्दूल
Lemma: शार्दूल
POS: m
भजस्व
Lemma: भज्
POS: 1. Ā. • Verb: भजस्व
शयनोत्तमम्
Lemma: शयन
POS: n
शयनोत्तमम्
Lemma: उत्तम
POS: adj
नैवंविधाः
Lemma: न
POS: ind
नैवंविधाः
Lemma: एवंविध
POS: adj
शेरते
Lemma: शी
POS: 1. Ā. • Verb: शेरते
हि
Lemma: हि
POS: ind
भूमौ
Lemma: भूमि
POS: f
नृपतिसत्तमाः
Lemma: नृपति
POS: m
नृपतिसत्तमाः
Lemma: सत्तम
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 4.20.5. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.