Canonical Ref: VR 3.45.37
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
अवसज्य शिलां कण्ठे समुद्रं तर्तुमिच्छसि । सूर्या चन्द्रमसौ चोभौ प्राणिभ्यां हर्तुमिच्छसि । यो रामस्य प्रियां भार्यां प्रधर्षयितुमिच्छसि ॥
Roman Transliteration (IAST)
avasajya śilāṃ kaṇṭhe samudraṃ tartumicchasi | sūryā candramasau cobhau prāṇibhyāṃ hartumicchasi | yo rāmasya priyāṃ bhāryāṃ pradharṣayitumicchasi ||
English Scholarly Translation
You want to assault Rama's dear wife. It is like girding a stone round the neck and trying to cross the sea.It is like intending to take the Sun and the Moon with both your hands.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
अवसज्य
Lemma: अवसञ्ज्
POS: 1. Ā.
शिलां
Lemma: शिला
POS: f
कण्ठे
Lemma: कण्ठ
POS: m
समुद्रं
Lemma: समुद्र
POS: m
तर्तुम्
Lemma: तृ
POS: 3. P.
इच्छसि
Lemma: इष्
POS: 1. P. • Verb: इच्छसि
सूर्याचन्द्रमसौ
Lemma: सूर्या
POS: f
सूर्याचन्द्रमसौ
Lemma: चन्द्रमस्
POS: m
चोभौ
Lemma: च
POS: ind
चोभौ
Lemma: उभ्
POS: pron
प्राणिभ्यां
Lemma: प्राणिन्
POS: m
हर्तुम्
Lemma: हृ
POS: 2. P.
इच्छसि
Lemma: इष्
POS: 1. P. • Verb: इच्छसि
यो
Lemma: यद्
POS: pron
रामस्य
Lemma: राम
POS: m
प्रियां
Lemma: प्रिय
POS: adj
भार्यां
Lemma: भार्या
POS: f
प्रधर्षयितुम्
Lemma: प्रधर्षय्
POS: 10. P.
इच्छसि
Lemma: इष्
POS: 1. P. • Verb: इच्छसि
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 3.45.37. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.