Canonical Ref: VR 2.100.7
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
पित्र्यं राज्यं समुत्सृज्य स नार्हति नरोत्तम । आस्थातुं कापथं दुःखं विषमं बहुकण्टकम् ॥
Roman Transliteration (IAST)
pitryaṃ rājyaṃ samutsṛjya sa nārhati narottama | āsthātuṃ kāpathaṃ duḥkhaṃ viṣamaṃ bahukaṇṭakam ||
English Scholarly Translation
O most virtuous of men, you ought not to abandon this patrimonial kingdom, adopt a course, which is painful, difficult and full of thorns (dangers). This (course) is unwise and unworthy of you.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
पित्र्यं
Lemma: पित्र्य
POS: adj
राज्यं
Lemma: राज्य
POS: n
समुत्सृज्य
Lemma: समुत्सृज्
POS: 6. Ā.
स
Lemma: तद्
POS: pron
नार्हति
Lemma: न
POS: ind
नार्हति
Lemma: अर्ह्
POS: 1. Ā. • Verb: अर्हति
नरोत्तम
Lemma: नर
POS: m
नरोत्तम
Lemma: उत्तम
POS: adj
आस्थातुं
Lemma: आस्था
POS: 1. Ā.
कापथं
Lemma: कापथ
POS: m
दुःखं
Lemma: दुःख
POS: adj
विषमं
Lemma: विषम
POS: adj
बहुकण्टकम्
Lemma: बहु
POS: adj
बहुकण्टकम्
Lemma: कण्टक
POS: mn
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.100.7. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.