Canonical Ref: VR 2.46.13
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
इति ब्रुवन्नात्म समं सुमन्त्रः सारथिस्तदा । दृष्ट्वा दुर गतं रामं दुःखार्तो रुरुदे चिरम् ॥
Roman Transliteration (IAST)
iti bruvannātma samaṃ sumantraḥ sārathistadā | dṛṣṭvā dura gataṃ rāmaṃ duḥkhārto rurude ciram ||
English Scholarly Translation
Having said this, the charioteer, Sumantra, seeing Rāma intent upon going to a distant land, wept for a long while in heaviness of heart.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
इति
Lemma: इति
POS: ind
ब्रुवन्न्
Lemma: ब्रू
POS: 2. Ā.
आत्मसमं
Lemma: आत्मन्
POS: m
आत्मसमं
Lemma: सम
POS: pron
सुमन्त्रः
Lemma: सुमन्त्र
POS: m
सारथिस्
Lemma: सारथि
POS: m
तदा
Lemma: तदा
POS: ind
दृष्ट्वा
Lemma: दृश्
POS: 6. P.
दूरगतं
Lemma: दूर
POS: adj
दूरगतं
Lemma: गम्
POS: 6. Ā.
रामं
Lemma: राम
POS: m
दुःखार्तो
Lemma: दुःख
POS: n
दुःखार्तो
Lemma: आर्त
POS: adj
रुरुदे
Lemma: रुद्
POS: 1. P. • Verb: रुरुदे
चिरम्
Lemma: चिरम्
POS: ind
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.46.13. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.