Canonical Ref: VR 2.43.12
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
सूत इत्येव चाभाष्य सारथिं तमभीक्ष्णशः । हंसमत्तस्वरः श्रीमानुवाच पुरुषर्षभः ॥
Roman Transliteration (IAST)
sūta ityeva cābhāṣya sārathiṃ tamabhīkṣṇaśaḥ | haṃsamattasvaraḥ śrīmānuvāca puruṣarṣabhaḥ ||
English Scholarly Translation
Then frequently addressing the charioteer, saying, "O Suta", that best of men furnished with grace and endowed with a voice like that of a mad swan, spoke.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
सूत
Lemma: सूत
POS: m
इत्य्
Lemma: इति
POS: ind
एव
Lemma: एव
POS: ind
चाभाष्य
Lemma: च
POS: ind
चाभाष्य
Lemma: आभाष्
POS: 1. Ā.
सारथिं
Lemma: सारथि
POS: m
तम्
Lemma: तद्
POS: pron
अभीक्ष्णशः
Lemma: अभीक्ष्णशस्
POS: ind
हंसमत्तस्वरः
Lemma: हंस
POS: m
हंसमत्तस्वरः
Lemma: मद्
POS: 3. P.
हंसमत्तस्वरः
Lemma: स्वर
POS: m
श्रीमान्
Lemma: श्रीमत्
POS: adj
उवाच
Lemma: वच्
POS: 2. P. • Verb: उवाच
पुरुषर्षभः
Lemma: पुरुष
POS: m
पुरुषर्षभः
Lemma: ऋषभ
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.43.12. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.