Canonical Ref: VR 2.41.3
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
पश्य शून्यान्यरण्यानि रुदन्तीव समन्ततः । यथानिलयमायद्भिर्निलीनानि मृगद्विजैः ॥
Roman Transliteration (IAST)
paśya śūnyānyaraṇyāni rudantīva samantataḥ | yathānilayamāyadbhirnilīnāni mṛgadvijaiḥ ||
English Scholarly Translation
The empty forest resounding with the cries of beasts and birds returned to their abodes, covered with gloom, seems to weep on all sides.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
पश्य
Lemma: पश्
POS: 4. Ā. • Verb: पश्य
शून्यान्य्
Lemma: शून्य
POS: adj
अरण्यानि
Lemma: अरण्य
POS: n
रुदन्तीव
Lemma: रुद्
POS: 1. P.
रुदन्तीव
Lemma: इव
POS: ind
समन्ततः
Lemma: समन्ततः
POS: ind
यथानिलयम्
Lemma: यथानिलयम्
POS: ind
आयद्भिर्
Lemma: ए
POS: 2. P.
निलीनानि
Lemma: निली
POS: 1. Ā.
मृगद्विजैः
Lemma: मृग
POS: m
मृगद्विजैः
Lemma: द्विज
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.41.3. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.