Canonical Ref: MD 48
Metrical Form: मन्दाक्रान्ता
Sanskrit (Devanāgarī)
ब्रह्मावर्तं जनपदमधश्छायया गाहमानः क्षेत्रं क्षत्रप्रधनपिशुनं कौरवं तद्भजेथाः । राजन्यानां शितशरशतैर्यत्र गाण्डीवधन्वा धारापातैस्त्वमिव कमलान्यभ्यवर्षन्मुखानि ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
वल्लभदेवः:
ततो ब्रह्मावर्ताख्यं जनपदमधश्छायया प्रतिबिम्बेन संस्पृशंस्तत्कुरुक्षेत्रं यायाः । कीदृशम् । क्षत्रप्रधनपिशुनं राजन्यकसमरसूचकम् । अद्यापि शरशकलाद्यालोकनात् । यत्र च क्षत्रियाणां तीक्ष्णशरशतैरर्जुनो वदनान्यभ्यषिञ्जत्संधुक्षयामास निर्भरीचकार । भवानिव जलवृष्टिभिर्नलिनानीति शरबाहुल्यकथनम् ॥
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
ब्रह्मावर्तं
Lemma: ब्रह्मावर्त
POS: mn
जनपदम्
Lemma: जनपद
POS: m
अथ
Lemma: अथ
POS: ind
छायया
Lemma: छाया
POS: f
गाहमानः
Lemma: गाह्
POS: 1. P.
क्षेत्रं
Lemma: क्षेत्र
POS: mn
क्षत्रप्रधनपिशुनं
Lemma: क्षत्र
POS: n
क्षत्रप्रधनपिशुनं
Lemma: प्रधन
POS: n
क्षत्रप्रधनपिशुनं
Lemma: पिशुन
POS: adj
कौरवं
Lemma: कौरव
POS: adj
तद्
Lemma: तद्
POS: pron
भजेथाः
Lemma: भज्
POS: 1. Ā. • Verb: भजेथाः
राजन्यानां
Lemma: राजन्य
POS: m
शितशरशतैर्
Lemma: शा
POS: 4. P.
शितशरशतैर्
Lemma: शर
POS: m
शितशरशतैर्
Lemma: शत
POS: mn
यत्र
Lemma: यत्र
POS: ind
गाण्डीवधन्वा
Lemma: गाण्डीवधन्वन्
POS: m
धारापातैस्
Lemma: धारा
POS: mf
धारापातैस्
Lemma: पात
POS: m
त्वम्
Lemma: त्वद्
POS: pron
इव
Lemma: इव
POS: ind
कमलान्य्
Lemma: कमल
POS: mn
अभ्यवर्षन्
Lemma: अभिवृष्
POS: 1. Ā. • Verb: अभ्यवर्षन्
मुखानि
Lemma: मुख
POS: n
Canonical CTS URN Reference
Meghadūtam, MD 48. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.