Canonical Ref: MD 34
Metrical Form: मन्दाक्रान्ता
Sanskrit (Devanāgarī)
अप्यन्यस्मिञ्जलधर महाकालमासाद्य काले स्थातव्यं ते नयनविषयं यावदभ्येति भानुः । कुर्वन्संध्याबलिपटहतां शूलिनः श्लाघनीयामामन्द्राणां फलमविकलं लप्स्यसे गर्जितानाम् ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
वल्लभदेवः:
हे जनधरान्यस्मिन्नपि कालेऽवसरे महाकालाभिधानं भगवन्तमासाद्य तावत्त्वयासितव्यं यावदर्कश्चक्षुर्गोचरतां चक्षुर्दृश्यत्वमुपैति । प्रातःसंध्यासमयपर्यन्तमित्यर्थः । किमर्थमित्याह । शूलिनो महाकालस्य संध्याबल्यर्थं पटहतां तूर्यत्वं श्लाघनीयां विदधत्त्वमामन्द्राणां सर्वमधुराणां गर्जितानां परिपूर्णं फलं प्राप्स्यसि । देवानां हि बलिकाले ढक्कापटहादिवाद्यैर्भाव्यम् । तत्र तु भवद्ध्वनितान्येव पटहीभविष्यन्तीति तत्साफल्यम् । स्थातव्यं त इति कृत्यानां कर्तरि वा ॥
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
अप्यन्यस्मिञ्जलधर
Lemma: अपि
POS: ind
अप्यन्यस्मिञ्जलधर
Lemma: अन्य
POS: pron
अप्यन्यस्मिञ्जलधर
Lemma: जलधर
POS: m
महाकालम्
Lemma: महत्
POS: adj
महाकालम्
Lemma: काल
POS: m
आसाद्य
Lemma: आसादय्
POS: 10. Ā.
काले
Lemma: काल
POS: m
स्थातव्यं
Lemma: स्था
POS: 1. Ā.
ते
Lemma: त्वद्
POS: pron
नयनविषयं
Lemma: नयनविषय
POS: m
यावद्
Lemma: यावत्
POS: ind
अत्येति
Lemma: अती
POS: 1. P. • Verb: अत्येति
भानुः
Lemma: भानु
POS: m
कुर्वन्
Lemma: कृ
POS: 2. Ā.
संध्याबलिपटहतां
Lemma: संध्याबलि
POS: m
संध्याबलिपटहतां
Lemma: पटहता
POS: f
शूलिनः
Lemma: शूलिन्
POS: m
श्लाघनीयाम्
Lemma: श्लाघ्
POS: 1. P.
आमन्द्राणां
Lemma: आमन्द्र
POS: adj
फलम्
Lemma: फल
POS: n
अविकलं
Lemma: अविकल
POS: adj
लप्स्यसे
Lemma: लभ्
POS: 1. P. • Verb: लप्स्यसे
गर्जितानाम्
Lemma: गर्ज्
POS: 1. Ā.
Canonical CTS URN Reference
Meghadūtam, MD 34. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.