Special Call Prof. Jay L. Garfield Commemorative Volume · Submissions Open
Announcements Newsletters About Us Contact
Search
MBh
Mahābhārata • Parva 3 (Vanaparva (Araṇyaka)) • Adhyāya 2

Araṇyakaparva (Vanaparva) Adhyāya 2

अरण्यकपर्व • अध्यायः 2

Araṇyakaparva (Vanaparva) Adhyāya 2 of the classical Mahābhārata with 80 verses.

Total: 80 Verses • Citations: MBh 3.2.1–80 • 250 Lexicon Terms • Page 3 of 3 (Verses 20 shown)
अहो बत महत्कष्टं विपरीतमिदं जगत् । येनापत्रपते साधुरसाधुस्तेन तुष्यति ॥
शिश्नोदरकृतेऽप्राज्ञः करोति विघसं बहु । मोहरागसमाक्रान्त इन्द्रियार्थवशानुगः ॥
ह्रियते बुध्यमानोऽपि नरो हारिभिरिन्द्रियैः । विमूढसंज्ञो दुष्टाश्वैरुद्भ्रान्तैरिव सारथिः ॥
षडिन्द्रियाणि विषयं समागच्छन्ति वै यदा । तदा प्रादुर्भवत्येषां पूर्वसंकल्पजं मनः ॥
मनो यस्येन्द्रियग्रामविषयं प्रति चोदितम् । तस्यौत्सुक्यं संभवति प्रवृत्तिश्चोपजायते ॥
ततः संकल्पवीर्येण कामेन विषयेषुभिः । विद्धः पतति लोभाग्नौ ज्योतिर्लोभात्पतंगवत् ॥
ततो विहारैराहारैर्मोहितश्च विशां पते । महामोहमुखे मग्नो नात्मानमवबुध्यते ॥
एवं पतति संसारे तासु तास्विह योनिषु । अविद्याकर्मतृष्णाभिर्भ्राम्यमाणोऽथ चक्रवत् ॥
ब्रह्मादिषु तृणान्तेषु हूतेषु परिवर्तते । जले भुवि तथाकाशे जायमानः पुनः पुनः ॥
अबुधानां गतिस्त्वेषा बुधानामपि मे शृणु । ये धर्मे श्रेयसि रता विमोक्षरतयो जनाः ॥
यदिदं वेदवचनं कुरु कर्म त्यजेति च । तस्माद्धर्मानिमान्सर्वान्नाभिमानात्समाचरेत् ॥
इज्याध्ययनदानानि तपः सत्यं क्षमा दमः । अलोभ इति मार्गोऽयं धर्मस्याष्टविधः स्मृतः ॥
तत्र पूर्वश्चतुर्वर्गः पितृयानपथे स्थितः । कर्तव्यमिति यत्कार्यं नाभिमानात्समाचरेत् ॥
उत्तरो देवयानस्तु सद्भिराचरितः सदा । अष्टाङ्गेनैव मार्गेण विशुद्धात्मा समाचरेत् ॥
सम्यक्संकल्पसंबन्धात्सम्यक्चेन्द्रियनिग्रहात् । सम्यग्व्रतविशेषाच्च सम्यक्च गुरुसेवनात् ॥
सम्यगाहारयोगाच्च सम्यक्चाध्ययनागमात् । सम्यक्कर्मोपसंन्यासात्सम्यक्चित्तनिरोधनात् । एवं कर्माणि कुर्वन्ति संसारविजिगीषवः ॥
रागद्वेषविनिर्मुक्ता ऐश्वर्यं देवता गताः । रुद्राः साध्यास्तथादित्या वसवोऽथाश्विनावपि । योगैश्वर्येण संयुक्ता धारयन्ति प्रजा इमाः ॥
तथा त्वमपि कौन्तेय शममास्थाय पुष्कलम् । तपसा सिद्धिमन्विच्छ योगसिद्धिं च भारत ॥
पितृमातृमयी सिद्धिः प्राप्ता कर्ममयी च ते । तपसा सिद्धिमन्विच्छ द्विजानां भरणाय वै ॥
सिद्धा हि यद्यदिच्छन्ति कुर्वते तदनुग्रहात् । तस्मात्तपः समास्थाय कुरुष्वात्ममनोरथम् ॥
← Previous (Ch. 298) Full Table of Contents Next (Ch. 300) →