Ādiparva Adhyāya 211
आदिपर्व • अध्यायः 211
Ādiparva Adhyāya 211 of the classical Mahābhārata with 26 verses.
Total: 26 Verses
•
Citations: MBh 1.211.1–26
•
250 Lexicon Terms
ततः कतिपयाहस्य तस्मिन्रैवतके गिरौ । वृष्ण्यन्धकानामभवत्सुमहानुत्सवो नृप ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
कतिपयाहस्य
कतिपयाह [m]
ब्राह्मणः
ब्राह्मण [m]
संशितव्रतः
संशित [adj]
संशितव्रतः
व्रत [n]
भोजवृष्ण्यन्धकानां
भोज [m]
भोजवृष्ण्यन्धकानां
वृष्णि [m]
भोजवृष्ण्यन्धकानां
अन्धक [m]
च
च [ind]
समवायो
समवाय [m]
महान्
महत् [adj]
अभूत्
भू [1. Ā.]
तत्र दानं ददुर्वीरा ब्राह्मणानां सहस्रशः । भोजवृष्ण्यन्धकाश्चैव महे तस्य गिरेस्तदा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्र
तत्र [ind]
दानं
दान [n]
ददुर्
दा [1. Ā.]
वीरा
वीर [m]
ब्राह्मणानां
ब्राह्मण [m]
सहस्रशः
सहस्रशस् [ind]
भोजवृष्ण्यन्धकानां
भोज [m]
भोजवृष्ण्यन्धकानां
वृष्णि [m]
भोजवृष्ण्यन्धकानां
अन्धक [m]
च
च [ind]
समवायो
समवाय [m]
महान्
महत् [adj]
अभूत्
भू [1. Ā.]
प्रासादै रत्नचित्रैश्च गिरेस्तस्य समन्ततः । स देशः शोभितो राजन्दीपवृक्षैश्च सर्वशः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रासादै
प्रासाद [m]
रत्नचित्रैश्च
रत्न [mn]
रत्नचित्रैश्च
चित्र [adj]
रत्नचित्रैश्च
च [ind]
गिरेस्तस्य
गिरि [m]
गिरेस्तस्य
तद् [pron]
समन्ततः
समन्ततः [ind]
स
तद् [pron]
देशः
देश [m]
शोभितो
शोभय् [10. Ā.]
राजन्
राजन् [m]
दीपवृक्षैश्च
दीपवृक्ष [m]
दीपवृक्षैश्च
च [ind]
सर्वशः
सर्वशस् [ind]
वादित्राणि च तत्र स्म वादकाः समवादयन् । ननृतुर्नर्तकाश्चैव जगुर्गानानि गायनाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वादित्राणि
वादित्र [mn]
च
च [ind]
तत्र
तत्र [ind]
स्म
स्म [ind]
वादकाः
वादक [m]
समवादयन्
संवादय् [10. P.]
ननृतुर्
नृत् [4. Ā.]
नर्तकाश्चैव
नर्तक [m]
नर्तकाश्चैव
च [ind]
नर्तकाश्चैव
एव [ind]
जगुर्
गा [2. P.]
गानानि
गान [n]
गायनाः
गायन [m]
अलंकृताः कुमाराश्च वृष्णीनां सुमहौजसः । यानैर्हाटकचित्राङ्गैश्चञ्चूर्यन्ते स्म सर्वशः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अलंकृताः
अलंकृ [8. Ā.]
कुमाराश्च
कुमार [m]
कुमाराश्च
च [ind]
वृष्णीनां
वृष्णि [m]
सुमहौजसः
सु [ind]
सुमहौजसः
महत् [adj]
सुमहौजसः
ओजस् [n]
यानैर्
यान [n]
हाटकचित्राङ्गैश्चञ्चूर्यन्ते
हाटक [n]
हाटकचित्राङ्गैश्चञ्चूर्यन्ते
चित्र [adj]
हाटकचित्राङ्गैश्चञ्चूर्यन्ते
अङ्ग [n]
हाटकचित्राङ्गैश्चञ्चूर्यन्ते
चञ्चूर्य् [Int. Ā.]
स्म
स्म [ind]
सर्वशः
सर्वशस् [ind]
पौराश्च पादचारेण यानैरुच्चावचैस्तथा । सदाराः सानुयात्राश्च शतशोऽथ सहस्रशः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पौराश्च
पौर [m]
पौराश्च
च [ind]
पादचारेण
पाद [m]
पादचारेण
चार [m]
यानैर्
यान [n]
उच्चावचैस्तथा
उच्चावच [adj]
उच्चावचैस्तथा
तथा [ind]
सगणाः
स [ind]
सगणाः
गण [m]
सानुयात्राश्च
स [ind]
सानुयात्राश्च
अनुयात्र [fn]
सानुयात्राश्च
च [ind]
विहरध्वं
विहृ [1. Ā.]
यथामराः
यथा [ind]
यथामराः
अमर [m]
ततो हलधरः क्षीबो रेवतीसहितः प्रभुः । अनुगम्यमानो गन्धर्वैरचरत्तत्र भारत ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
हलधरः
हलधर [m]
क्षीबो
क्षीब [adj]
रेवतीसहितः
रेवती [f]
रेवतीसहितः
सहित [adj]
प्रभुः
प्रभु [adj]
अनुगम्यमानो
अनुगम् [1. Ā.]
गन्धर्वैर्
गन्धर्व [m]
अचरत्
चर् [1. Ā.]
तत्र
तत्र [ind]
भारत
भारत [m]
तथैव राजा वृष्णीनामुग्रसेनः प्रतापवान् । उपगीयमानो गन्धर्वैः स्त्रीसहस्रसहायवान् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथैव
तथा [ind]
तथैव
एव [ind]
राजा
राजन् [m]
वृष्णीनाम्
वृष्णि [m]
उग्रसेनः
उग्रसेन [m]
प्रतापवान्
प्रतापवत् [adj]
उपगीयमानो
उपगा [4. P.]
गन्धर्वैः
गन्धर्व [m]
स्त्रीसहस्रसहायवान्
स्त्री [f]
स्त्रीसहस्रसहायवान्
सहस्र [mn]
स्त्रीसहस्रसहायवान्
सहायवत् [adj]
रौक्मिणेयश्च साम्बश्च क्षीबौ समरदुर्मदौ । दिव्यमाल्याम्बरधरौ विजह्रातेऽमराविव ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
रौक्मिणेयश्च
रौक्मिणेय [m]
रौक्मिणेयश्च
च [ind]
साम्बश्च
साम्ब [m]
साम्बश्च
च [ind]
क्षीबौ
क्षीब [adj]
समरदुर्मदौ
समर [mn]
समरदुर्मदौ
दुर्मद [adj]
निरुद्योगौ
निरुद्योग [adj]
तदा
तदा [ind]
भूत्वा
भू [1. Ā.]
विजह्राते
विहृ [1. Ā.]
ऽमराविव
अमर [m]
ऽमराविव
इव [ind]
अक्रूरः सारणश्चैव गदो भानुर्विडूरथः । निशठश्चारुदेष्णश्च पृथुर्विपृथुरेव च ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अक्रूरः
अक्रूर [m]
सारणश्चैव
सारण [m]
सारणश्चैव
च [ind]
सारणश्चैव
एव [ind]
गदो
गद [m]
भानुर्
भानु [m]
विदूरथः
विदूरथ [m]
कृतवर्मा
कृतवर्मन् [m]
च
च [ind]
हार्दिक्यः
हार्दिक्य [m]
पृथुर्
पृथु [m]
विपृथुर्
विपृथु [m]
एव
एव [ind]
च
च [ind]
सत्यकः सात्यकिश्चैव भङ्गकारसहाचरौ । हार्दिक्यः कृतवर्मा च ये चान्ये नानुकीर्तिताः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सत्यकः
सत्यक [m]
सात्यकिश्चैव
सात्यकि [m]
सात्यकिश्चैव
च [ind]
सात्यकिश्चैव
एव [ind]
हार्दिक्यः
हार्दिक्य [m]
कृतवर्मा
कृतवर्मन् [m]
च
च [ind]
ये
यद् [pron]
चान्ये
च [ind]
चान्ये
अन्य [pron]
नानुकीर्तिताः
न [ind]
नानुकीर्तिताः
अनुकीर्तय् [10. P.]
एते परिवृताः स्त्रीभिर्गन्धर्वैश्च पृथक्पृथक् । तमुत्सवं रैवतके शोभयां चक्रिरे तदा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एते
एतद् [pron]
परिवृताः
परिवृ [5. Ā.]
स्त्रीभिर्
स्त्री [f]
गन्धर्वैश्च
गन्धर्व [m]
गन्धर्वैश्च
च [ind]
पृथक्
पृथक् [ind]
पृथक्
पृथक् [ind]
तम्
तद् [pron]
उत्सवं
उत्सव [m]
रैवतके
रैवतक [m]
शोभयांचक्रिरे
शोभय् [10. Ā.]
तदा
तदा [ind]
तदा कोलाहले तस्मिन्वर्तमाने महाशुभे । वासुदेवश्च पार्थश्च सहितौ परिजग्मतुः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तदा
तदा [ind]
कोलाहले
कोलाहल [mn]
तस्मिन्
तद् [pron]
वर्तमाने
वृत् [3. P.]
महाशुभे
महत् [adj]
महाशुभे
शुभ [adj]
वासुदेवश्च
वासुदेव [m]
वासुदेवश्च
च [ind]
पार्थश्च
पार्थ [m]
पार्थश्च
च [ind]
सहितौ
सहित [adj]
परिजग्मतुः
परिगम् [1. P.]
तत्र चङ्क्रम्यमाणौ तौ वसुदेवसुतां शुभाम् । अलंकृतां सखीमध्ये भद्रां ददृशतुस्तदा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्र
तत्र [ind]
चङ्क्रम्यमाणौ
चङ्क्रम् [Int. Ā.]
तौ
तद् [pron]
वासुदेवसुतां
वासुदेव [adj]
वासुदेवसुतां
सुता [f]
शुभाम्
शुभ [adj]
अलंकृतां
अलंकृ [8. Ā.]
सखीमध्ये
सखी [f]
सखीमध्ये
मध्य [n]
भद्रां
भद्र [adj]
ददृशतुस्तदा
दृश् [6. P.]
ददृशतुस्तदा
तदा [ind]
दृष्ट्वैव तामर्जुनस्य कन्दर्पः समजायत । तं तथैकाग्रमनसं कृष्णः पार्थमलक्षयत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दृष्ट्वैव
दृश् [6. P.]
दृष्ट्वैव
एव [ind]
ताम्
तद् [pron]
अर्जुनस्य
अर्जुन [m]
कन्दर्पः
कन्दर्प [m]
समजायत
संजन् [4. Ā.]
तं
तद् [pron]
तथैकाग्रमनसं
तथा [ind]
तथैकाग्रमनसं
एकाग्र [adj]
तथैकाग्रमनसं
मनस् [n]
कृष्णः
कृष्ण [m]
पार्थम्
पार्थ [m]
अलक्षयत्
लक्षय् [10. Ā.]
अथाब्रवीत्पुष्कराक्षः प्रहसन्निव भारत । वनेचरस्य किमिदं कामेनालोड्यते मनः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथाब्रवीत्
अथ [ind]
अथाब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
पुष्कराक्षः
पुष्कराक्ष [m]
प्रहसन्न्
प्रहस् [1. Ā.]
इव
इव [ind]
भारत
भारत [m]
वनेचरस्य
वनेचर [adj]
किम्
क [pron]
इदं
इदम् [pron]
कामेनालोड्यते
काम [m]
कामेनालोड्यते
आलोडय् [10. P.]
मनः
मनस् [n]
ममैषा भगिनी पार्थ सारणस्य सहोदरा । यदि ते वर्तते बुद्धिर्वक्ष्यामि पितरं स्वयम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ममैषा
मद् [pron]
ममैषा
एतद् [pron]
भगिनी
भगिनी [f]
पार्थ
पार्थ [m]
सारणस्य
सारण [m]
सहोदरा
सहोदरा [f]
यदि
यदि [ind]
ते
त्वद् [pron]
वर्तते
वृत् [3. P.]
बुद्धिर्
बुद्धि [f]
वक्ष्यामि
वच् [2. P.]
पितरं
पितृ [m]
स्वयम्
स्वयम् [ind]
दुहिता वसुदेवस्य वासुदेवस्य च स्वसा । रूपेण चैव संपन्ना कमिवैषा न मोहयेत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दुहिता
दुहितृ [f]
वसुदेवस्य
वसुदेव [m]
वासुदेवस्य
वासुदेव [m]
च
च [ind]
स्वसा
स्वसृ [f]
रूपेण
रूप [n]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
सम्पन्ना
सम्पद् [4. P.]
कम्
क [pron]
इवैषा
इव [ind]
इवैषा
एतद् [pron]
न
न [ind]
मोहयेत्
मोहय् [10. Ā.]
कृतमेव तु कल्याणं सर्वं मम भवेद्ध्रुवम् । यदि स्यान्मम वार्ष्णेयी महिषीयं स्वसा तव ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कृतम्
कृ [2. Ā.]
एव
एव [ind]
तु
तु [ind]
कल्याणं
कल्याण [n]
सर्वं
सर्व [pron]
मम
मद् [pron]
भवेद्
भू [1. Ā.]
ध्रुवम्
ध्रुवम् [ind]
यदि
यदि [ind]
स्यान्
अस् [2. P.]
मम
मद् [pron]
वार्ष्णेयी
वार्ष्णेयी [f]
महिषीयं
महिषी [f]
महिषीयं
इदम् [pron]
स्वसा
स्वसृ [f]
तव
त्वद् [pron]
प्राप्तौ तु क उपायः स्यात्तद्ब्रवीहि जनार्दन । आस्थास्यामि तथा सर्वं यदि शक्यं नरेण तत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्राप्तौ
प्राप्ति [f]
तु
तु [ind]
क
क [pron]
उपायः
उपाय [m]
स्यात्
अस् [2. P.]
तद्
तद् [pron]
ब्रवीहि
ब्रू [2. Ā.]
जनार्दन
जनार्दन [m]
आस्थास्यामि
आस्था [1. Ā.]
तथा
तथा [ind]
सर्वं
सर्व [pron]
यदि
यदि [ind]
शक्यं
शक्य [adj]
नरेण
नर [m]
तत्
तद् [pron]
स्वयंवरः क्षत्रियाणां विवाहः पुरुषर्षभ । स च संशयितः पार्थ स्वभावस्यानिमित्ततः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स्वयंवरः
स्वयंवर [mn]
क्षत्रियाणां
क्षत्रिय [m]
कन्यादाने
कन्या [f]
कन्यादाने
दान [n]
प्रदर्शितः
प्रदर्शय् [10. Ā.]
स
तद् [pron]
च
च [ind]
संशयितः
संशयित [adj]
पार्थ
पार्थ [m]
स्वभावस्यानिमित्ततः
स्वभाव [m]
स्वभावस्यानिमित्ततः
अनिमित्त [adj]
प्रसह्य हरणं चापि क्षत्रियाणां प्रशस्यते । विवाहहेतोः शूराणामिति धर्मविदो विदुः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अस्या
इदम् [pron]
हेतोः
हेतु [m]
क्षत्रियाणां
क्षत्रिय [m]
महद्
महत् [adj]
उत्पत्स्यते
उत्पद् [4. P.]
भयम्
भय [n]
विवाहहेतोः
विवाह [m]
विवाहहेतोः
हेतु [m]
शूराणाम्
शूर [m]
इति
इति [ind]
धर्मविदो
धर्म [mn]
धर्मविदो
विद् [adj]
विदुः
विद् [6. Ā.]
स त्वमर्जुन कल्याणीं प्रसह्य भगिनीं मम । हर स्वयंवरे ह्यस्याः को वै वेद चिकीर्षितम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
त्वम्
त्वद् [pron]
अर्जुन
अर्जुन [m]
कल्याणीं
कल्याण [adj]
प्रसह्य
प्रसह् [1. P.]
भगिनीं
भगिनी [f]
मम
मद् [pron]
हर
हृ [2. P.]
स्वयंवरे
स्वयंवर [mn]
ह्यस्याः
हि [ind]
ह्यस्याः
इदम् [pron]
को
क [pron]
वै
वै [ind]
वेद
वेद [m]
चिकीर्षितम्
चिकीर्षित [n]
ततोऽर्जुनश्च कृष्णश्च विनिश्चित्येतिकृत्यताम् । शीघ्रगान्पुरुषान्राजन्प्रेषयामासतुस्तदा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
ऽर्जुनश्च
अर्जुन [m]
ऽर्जुनश्च
च [ind]
कृष्णश्च
कृष्ण [m]
कृष्णश्च
च [ind]
विनिश्चित्येतिकृत्यताम्
विनिश्चि [3. P.]
विनिश्चित्येतिकृत्यताम्
इतिकृत्यता [f]
शीघ्रगान्
शीघ्र [adj]
शीघ्रगान्
ग [adj]
पुरुषान्
पुरुष [m]
राजन्
राजन् [m]
प्रेषयामासतुस्तदा
प्रेषय् [10. Ā.]
प्रेषयामासतुस्तदा
तदा [ind]
धर्मराजाय तत्सर्वमिन्द्रप्रस्थगताय वै । श्रुत्वैव च महाबाहुरनुजज्ञे स पाण्डवः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
धर्मराजाय
धर्मराज [m]
तत्
तद् [pron]
सर्वम्
सर्व [pron]
इन्द्रप्रस्थगताय
इन्द्रप्रस्थ [n]
इन्द्रप्रस्थगताय
गम् [6. Ā.]
वै
वै [ind]
श्रुत्वैव
श्रु [4. P.]
श्रुत्वैव
एव [ind]
च
च [ind]
महाबाहुर्
महत् [adj]
महाबाहुर्
बाहु [mf]
अनुजज्ञे
अनुज्ञा [9. Ā.]
स
तद् [pron]
पाण्डवः
पाण्डव [m]