Canonical Ref: MBh 12.115.19
Sanskrit (Devanāgarī)
प्रत्युच्यमानस्तु हि भूय एभि;र्निशाम्य मा भूस्त्वमथार्तरूपः । उच्चस्य नीचेन हि संप्रयोगं; विगर्हयन्ति स्थिरबुद्धयो ये ॥
English Scholarly Translation
If an honest man wishes to speak to such wretches when they try to humiliate him, he should thus be advised,-Do not allow yourself to be afflicted. A wordy torrents between a high and a low person is always disapproved by persons of sober intelligence.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
प्रत्युच्यमानस्तु
Lemma: प्रतिवच्
POS: 3. Ā.
प्रत्युच्यमानस्तु
Lemma: तु
POS: ind
हि
Lemma: हि
POS: ind
भूय
Lemma: भूयस्
POS: ind
एभिर्
Lemma: इदम्
POS: pron
निशाम्य
Lemma: निशामय्
POS: 10. Ā.
मा
Lemma: मा
POS: ind
भूस्त्वम्
Lemma: भू
POS: 1. Ā. • Verb: भूः
भूस्त्वम्
Lemma: त्वद्
POS: pron
अथार्तरूपः
Lemma: अथ
POS: ind
अथार्तरूपः
Lemma: आर्त
POS: adj
अथार्तरूपः
Lemma: रूप
POS: n
उच्चस्य
Lemma: उच्च
POS: adj
नीचेन
Lemma: नीच
POS: adj
हि
Lemma: हि
POS: ind
संप्रयोगं
Lemma: संप्रयोग
POS: m
विगर्हयन्ति
Lemma: विगर्हय्
POS: 10. Ā. • Verb: विगर्हयन्ति
स्थिरबुद्धयो
Lemma: स्थिर
POS: adj
स्थिरबुद्धयो
Lemma: बुद्धि
POS: f
ये
Lemma: यद्
POS: pron
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.115.19. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.